Từ 2007-2012, Thái Lan là nước sản xuất, XK tôm đứng đầu thế giới. Từ 2013-2017, Thái Lan tụt xuống vị trí thứ 5 sau Ấn Độ, Việt Nam, Ecuador và Trung Quốc. Năm 2018, Thái Lan đứng thứ 6 trên thế giới về giá trị XK tôm, chiếm 6% trên tổng giá trị XK tôm của thế giới.
Trong giai đoạn 10 năm (2009-2018), XK tôm của Thái Lan tăng trưởng tốt từ 2007-2011 do sản lượng trong nước tăng nhanh trong khi chưa phải chịu áp lực cạnh tranh từ các nguồn cung đối thủ. Năm 2012, Thái Lan phải đối mặt với dịch EMS ở tôm nuôi trên diện rộng, khiến sản lượng giảm mạnh, kéo theo kim ngạch XK giảm.
Từ 2012-2015, XK tôm của Thái Lan giảm liên tục và giảm xuống mức thấp nhất vào năm 2015 do chưa thể phục hồi sản lượng sau dịch EMS, giá tôm toàn cầu giảm cộng với biến động tiền tệ. Trong giai đoạn này, Thái Lan phải đối mặt với nhiều rào cản từ các thị trường NK tôm của nước này. Ngành tôm Thái Lan gặp khó khăn trong việc duy trì khả năng cạnh tranh sau khi nước này bị Mỹ liệt vào danh sách các nước có nạn buôn người nghiêm trọng nhất thế giới trong tháng 6/2014.
Tôm hấp và chế biến của Thái Lan xuất sang EU không còn được hưởng quy chế ưu đãi GSP từ 2014 nên mức thuế tăng lên 20%. Tôm nguyên liệu đông lạnh cũng bị mất thuế GSP 4% từ tháng 1/2015 và Thái Lan phải chịu mức 12%.
Sau khi phục hồi trong năm 2016, XK tôm Thái Lan lại quay đầu giảm. Năm 2018, XK tôm Thái Lan giảm xuống mức thấp nhất trong giai đoạn 10 năm (2009-2018).
Sáu tháng đầu năm nay, XK tôm của Thái Lan đạt 60.101 tấn, trị giá hơn 615 triệu USD, giảm 5,6% về khối lượng và giảm 9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2018. Giá tôm nguyên liệu giảm mạnh, ảnh hưởng tới giá XK tôm của Thái Lan. Bên cạnh đó, Thái Lan đang gặp một số vấn đề về dịch bệnh và thu hẹp diện tích sản xuất tôm. Khả năng cạnh tranh về giá của tôm Thái Lan cũng thấp hơn so với Ấn Độ và Indonesia.
Trong top các thị trường NK tôm hàng đầu của Thái Lan, Nhật đứng ở vị trí số một, chiếm 32,3% tổng giá trị XK tôm của nước này. Mỹ đứng thứ hai với 32%. Tiếp đó là Trung Quốc và Canada lần lượt chiếm 11% và 4%.
Sáu tháng đầu năm nay, XK tôm Thái Lan sang Mỹ đạt gần 197 triệu USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm ngoái, XK sang Nhật đạt gần 199 triệu USD, giảm 7%. XK sang Trung Quốc đạt 66 triệu USD, tăng 71%.
Trên thị trường Mỹ, Thái Lan ngày càng giảm XK sang thị trường này do thuế chống bán phá giá cao, cạnh tranh mạnh về giá và nguồn cung so với các đối thủ khác như (Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia).
Trên thị trường EU, Thái Lan cũng giảm XK do phải chịu thuế cao so với các nguồn cung đối thủ trên thị trường này.
Thái Lan duy trì được khả năng cạnh tranh tốt trên thị trường Trung Quốc do lợi thế giá rẻ, nhu cầu NK tôm của Trung Quốc ngày càng tăng. Tại thị trường Nhật Bản, Thái Lan vẫn duy trì ổn định XK mặt hàng tôm HS 030617 sang Nhật Bản.
|
Xuất khẩu tôm của Thái Lan (Nguồn: ITC) |
||||||||
|
Thị trường |
GT (nghìn USD) |
KL (tấn) |
Giá TB XK (USD/kg) |
|||||
|
Q1-Q2/2018 |
Q1-Q2/2019 |
Tăng, giảm (%) |
Q1-Q2/2018 |
Q1-Q2/2019 |
Tăng, giảm (%) |
Q1/2019 |
Q2/2019 |
|
|
TG |
678.852 |
615.185 |
-9 |
63.639 |
60.101 |
-5,6 |
10 |
10 |
|
Mỹ |
227.240 |
196.964 |
-13 |
20.171 |
18.497 |
-8,3 |
11 |
11 |
|
Nhật Bản |
214.903 |
198.861 |
-7 |
19.410 |
18.368 |
-5,4 |
11 |
11 |
|
Trung Quốc |
38.331 |
65.575 |
71 |
3.744 |
7.374 |
97,0 |
8.99 |
8.84 |
|
Canada |
28.229 |
26.265 |
-7 |
2.845 |
2.716 |
-4,5 |
9.85 |
9.55 |
|
Hàn Quốc |
32.191 |
28.594 |
-11 |
2.627 |
2.645 |
0,7 |
11 |
11 |
|
Australia |
25.961 |
23.103 |
-11 |
2.178 |
2.182 |
0,2 |
11 |
10 |
|
Đài Bắc, Trung Quốc |
21.427 |
16.015 |
-25 |
2.209 |
1.782 |
-19,3 |
8.33 |
9.45 |
|
Anh |
16.905 |
17.366 |
3 |
1.445 |
1.605 |
11,1 |
11 |
11 |
|
Hong Kong, Trung Quốc |
5.082 |
6.313 |
24 |
505 |
676 |
34,0 |
10 |
8.94 |
|
Việt Nam |
34.564 |
6.168 |
-82 |
4.513 |
900 |
-80,1 |
6.74 |
6.94 |
|
Italy |
3.630 |
5.939 |
64 |
358 |
567 |
58,3 |
10 |
10 |
|
Đức |
8.546 |
4.961 |
-42 |
744 |
448 |
-39,8 |
12 |
10 |
|
New Zealand |
3.125 |
4.744 |
52 |
318 |
516 |
62,1 |
9.49 |
8.81 |
|
Singapore |
2.590 |
3.727 |
44 |
332 |
459 |
38,0 |
8.27 |
7.96 |
|
Đan Mạch |
520 |
1.071 |
106 |
46 |
98 |
111,3 |
12 |
11 |
|
Mexico |
1.857 |
1.329 |
-28 |
161 |
132 |
-17,8 |
10 |
9.93 |
|
Pháp |
1.503 |
1.200 |
-20 |
164 |
144 |
-12,1 |
8.67 |
7.87 |
|
Nga |
2.183 |
509 |
-77 |
191 |
52 |
-72,8 |
11 |
9.50 |
|
Chile |
258 |
973 |
277 |
18 |
89 |
387,7 |
13 |
8.15 |
|
Cambodia |
531 |
581 |
9 |
60 |
59 |
-2,5 |
9.59 |
10 |
|
Thụy Điển |
176 |
247 |
40 |
10 |
15 |
46,0 |
14 |
17 |
|
Myanmar |
1.066 |
425 |
-60 |
438 |
128 |
-70,9 |
3.10 |
3.54 |
|
Malaysia |
1.140 |
941 |
-17 |
265 |
179 |
-32,3 |
4.74 |
8.01 |
|
Sản phẩm tôm XK của Thái Lan (GT: nghìn USD, Nguồn: ITC) |
||||
|
Mã HS |
Sản phẩm |
Q1-Q2/2018 |
Q1-Q2/2019 |
Tăng, giảm (%) |
|
Tổng tôm |
678.852 |
615.185 |
-9,4 |
|
|
030617 |
Tôm nguyên liệu đông lạnh |
306.227 |
272.272 |
-11,1 |
|
160529 |
Tôm chế biến, đóng túi kín khí |
168.196 |
176.671 |
5,0 |
|
160521 |
Tôm chế biến, không đóng túi kín khí |
193.312 |
156.908 |
-18,8 |
|
030616 |
Tôm nước lạnh đông lạnh |
11.117 |
9.334 |
-16,0 |
(vasep.com.vn) Malta sẽ triển khai máy bay giám sát nghề cá của Cơ quan Kiểm soát Nghề cá châu Âu (EFCA) hoạt động từ Malta trong năm nay nhằm tăng cường phát hiện và xử lý hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Philippines đang đẩy mạnh tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn nguyên liệu sản xuất thức ăn thủy sản nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, trong bối cảnh thời tiết cực đoan và nguồn cung nguyên liệu toàn cầu ngày càng khó dự báo.
(vasep.com.vn) Nguồn lợi cá tuyết Đại Tây Dương tại khu vực Đông Bắc Bắc Cực đang xuất hiện tín hiệu cải thiện sau nhiều năm suy giảm. Nhóm các nhà khoa học Nga và Na Uy vừa đề xuất Tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) năm 2027 ở mức 312.700 tấn, tăng khoảng 9,7% so với mức 285.000 tấn của năm 2026. Đây là lần đầu tiên trong những năm gần đây khuyến nghị khoa học đối với hạn ngạch của nguồn lợi này được điều chỉnh tăng.
(vasep.com.vn) Nuôi biển công nghệ cao đang mở ra không gian tăng trưởng mới cho ngành thủy sản Việt Nam, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lồng nuôi hiện đại, tự động hóa, AI và các mô hình khai thác đa giá trị trên cùng một vùng biển.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) vừa khởi động một dự án nghiên cứu ứng dụng mới nhằm củng cố cơ sở khoa học và phát triển các công cụ thực tiễn để cải thiện phúc lợi của tôm nuôi trong quá trình làm ngất và giết mổ.
(vasep.com.vn) Tuần 41 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý trên thị trường thủy sản toàn cầu, từ giá tôm và nguồn cung nguyên liệu thức ăn đến sức mua tại Mỹ và nhu cầu cá ngừ, cá hồi tại Nhật Bản. Trong khi giá tôm châu Á đi ngang hoặc tăng nhẹ, nguồn cung bột cá và dầu cá tiếp tục đối mặt nguy cơ thiếu hụt. Thị trường Mỹ cũng chịu sức ép từ giá thủy sản cao, thúc đẩy xu hướng phát triển các sản phẩm tiện lợi, giá phù hợp hơn.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Nga được dự báo tiếp tục duy trì kết quả tích cực trong năm 2026, với kim ngạch có thể đạt khoảng 6,4–6,5 tỷ USD, tăng so với mức 6,1 tỷ USD của năm 2025. Theo ông German Zverev, Chủ tịch Hiệp Hội Các Doanh Nghiệp, Doanh nhân và Xuất khẩu Thủy sản Toàn Nga (VARPE), diễn biến xuất khẩu trong nửa đầu năm đang cho thấy triển vọng khả quan cho cả năm.
(vasep.com.vn) Trong 6 tháng đầu năm 2026, Indonesia xuất khẩu khoảng 566.250 tấn thủy sản, với tổng kim ngạch đạt khoảng 3 tỷ USD. Hoạt động xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, đưa thủy sản Indonesia hiện diện tại 152 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá rô phi nguyên liệu tại một số vùng sản xuất chủ lực của Trung Quốc đang có dấu hiệu thắt chặt, đặc biệt tại Quảng Đông và Hải Nam, khi lượng thả nuôi giảm trong đầu năm 2026 khiến nguồn cá đạt cỡ thu hoạch bị hạn chế. Theo Ocean Treasure, tình trạng này đang tác động đến hoạt động thu mua của các nhà máy chế biến trong tháng 9.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá rô phi Brazil đang đối mặt với sức ép gia tăng từ nguồn cá nhập khẩu, trong bối cảnh lượng philê cá rô phi Việt Nam vào thị trường này tăng mạnh. Theo Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Brazil, sản lượng cá rô phi trong nước, vốn tăng khoảng 10%/năm, có thể chững lại trong năm 2026 khi sản phẩm nhập khẩu ngày càng chiếm thêm thị phần.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn