Từ 2007-2012, Thái Lan là nước sản xuất, XK tôm đứng đầu thế giới. Từ 2013-2017, Thái Lan tụt xuống vị trí thứ 5 sau Ấn Độ, Việt Nam, Ecuador và Trung Quốc. Năm 2018, Thái Lan đứng thứ 6 trên thế giới về giá trị XK tôm, chiếm 6% trên tổng giá trị XK tôm của thế giới.
Trong giai đoạn 10 năm (2009-2018), XK tôm của Thái Lan tăng trưởng tốt từ 2007-2011 do sản lượng trong nước tăng nhanh trong khi chưa phải chịu áp lực cạnh tranh từ các nguồn cung đối thủ. Năm 2012, Thái Lan phải đối mặt với dịch EMS ở tôm nuôi trên diện rộng, khiến sản lượng giảm mạnh, kéo theo kim ngạch XK giảm.
Từ 2012-2015, XK tôm của Thái Lan giảm liên tục và giảm xuống mức thấp nhất vào năm 2015 do chưa thể phục hồi sản lượng sau dịch EMS, giá tôm toàn cầu giảm cộng với biến động tiền tệ. Trong giai đoạn này, Thái Lan phải đối mặt với nhiều rào cản từ các thị trường NK tôm của nước này. Ngành tôm Thái Lan gặp khó khăn trong việc duy trì khả năng cạnh tranh sau khi nước này bị Mỹ liệt vào danh sách các nước có nạn buôn người nghiêm trọng nhất thế giới trong tháng 6/2014.
Tôm hấp và chế biến của Thái Lan xuất sang EU không còn được hưởng quy chế ưu đãi GSP từ 2014 nên mức thuế tăng lên 20%. Tôm nguyên liệu đông lạnh cũng bị mất thuế GSP 4% từ tháng 1/2015 và Thái Lan phải chịu mức 12%.
Sau khi phục hồi trong năm 2016, XK tôm Thái Lan lại quay đầu giảm. Năm 2018, XK tôm Thái Lan giảm xuống mức thấp nhất trong giai đoạn 10 năm (2009-2018).
Sáu tháng đầu năm nay, XK tôm của Thái Lan đạt 60.101 tấn, trị giá hơn 615 triệu USD, giảm 5,6% về khối lượng và giảm 9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2018. Giá tôm nguyên liệu giảm mạnh, ảnh hưởng tới giá XK tôm của Thái Lan. Bên cạnh đó, Thái Lan đang gặp một số vấn đề về dịch bệnh và thu hẹp diện tích sản xuất tôm. Khả năng cạnh tranh về giá của tôm Thái Lan cũng thấp hơn so với Ấn Độ và Indonesia.
Trong top các thị trường NK tôm hàng đầu của Thái Lan, Nhật đứng ở vị trí số một, chiếm 32,3% tổng giá trị XK tôm của nước này. Mỹ đứng thứ hai với 32%. Tiếp đó là Trung Quốc và Canada lần lượt chiếm 11% và 4%.
Sáu tháng đầu năm nay, XK tôm Thái Lan sang Mỹ đạt gần 197 triệu USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm ngoái, XK sang Nhật đạt gần 199 triệu USD, giảm 7%. XK sang Trung Quốc đạt 66 triệu USD, tăng 71%.
Trên thị trường Mỹ, Thái Lan ngày càng giảm XK sang thị trường này do thuế chống bán phá giá cao, cạnh tranh mạnh về giá và nguồn cung so với các đối thủ khác như (Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia).
Trên thị trường EU, Thái Lan cũng giảm XK do phải chịu thuế cao so với các nguồn cung đối thủ trên thị trường này.
Thái Lan duy trì được khả năng cạnh tranh tốt trên thị trường Trung Quốc do lợi thế giá rẻ, nhu cầu NK tôm của Trung Quốc ngày càng tăng. Tại thị trường Nhật Bản, Thái Lan vẫn duy trì ổn định XK mặt hàng tôm HS 030617 sang Nhật Bản.
|
Xuất khẩu tôm của Thái Lan (Nguồn: ITC) |
||||||||
|
Thị trường |
GT (nghìn USD) |
KL (tấn) |
Giá TB XK (USD/kg) |
|||||
|
Q1-Q2/2018 |
Q1-Q2/2019 |
Tăng, giảm (%) |
Q1-Q2/2018 |
Q1-Q2/2019 |
Tăng, giảm (%) |
Q1/2019 |
Q2/2019 |
|
|
TG |
678.852 |
615.185 |
-9 |
63.639 |
60.101 |
-5,6 |
10 |
10 |
|
Mỹ |
227.240 |
196.964 |
-13 |
20.171 |
18.497 |
-8,3 |
11 |
11 |
|
Nhật Bản |
214.903 |
198.861 |
-7 |
19.410 |
18.368 |
-5,4 |
11 |
11 |
|
Trung Quốc |
38.331 |
65.575 |
71 |
3.744 |
7.374 |
97,0 |
8.99 |
8.84 |
|
Canada |
28.229 |
26.265 |
-7 |
2.845 |
2.716 |
-4,5 |
9.85 |
9.55 |
|
Hàn Quốc |
32.191 |
28.594 |
-11 |
2.627 |
2.645 |
0,7 |
11 |
11 |
|
Australia |
25.961 |
23.103 |
-11 |
2.178 |
2.182 |
0,2 |
11 |
10 |
|
Đài Bắc, Trung Quốc |
21.427 |
16.015 |
-25 |
2.209 |
1.782 |
-19,3 |
8.33 |
9.45 |
|
Anh |
16.905 |
17.366 |
3 |
1.445 |
1.605 |
11,1 |
11 |
11 |
|
Hong Kong, Trung Quốc |
5.082 |
6.313 |
24 |
505 |
676 |
34,0 |
10 |
8.94 |
|
Việt Nam |
34.564 |
6.168 |
-82 |
4.513 |
900 |
-80,1 |
6.74 |
6.94 |
|
Italy |
3.630 |
5.939 |
64 |
358 |
567 |
58,3 |
10 |
10 |
|
Đức |
8.546 |
4.961 |
-42 |
744 |
448 |
-39,8 |
12 |
10 |
|
New Zealand |
3.125 |
4.744 |
52 |
318 |
516 |
62,1 |
9.49 |
8.81 |
|
Singapore |
2.590 |
3.727 |
44 |
332 |
459 |
38,0 |
8.27 |
7.96 |
|
Đan Mạch |
520 |
1.071 |
106 |
46 |
98 |
111,3 |
12 |
11 |
|
Mexico |
1.857 |
1.329 |
-28 |
161 |
132 |
-17,8 |
10 |
9.93 |
|
Pháp |
1.503 |
1.200 |
-20 |
164 |
144 |
-12,1 |
8.67 |
7.87 |
|
Nga |
2.183 |
509 |
-77 |
191 |
52 |
-72,8 |
11 |
9.50 |
|
Chile |
258 |
973 |
277 |
18 |
89 |
387,7 |
13 |
8.15 |
|
Cambodia |
531 |
581 |
9 |
60 |
59 |
-2,5 |
9.59 |
10 |
|
Thụy Điển |
176 |
247 |
40 |
10 |
15 |
46,0 |
14 |
17 |
|
Myanmar |
1.066 |
425 |
-60 |
438 |
128 |
-70,9 |
3.10 |
3.54 |
|
Malaysia |
1.140 |
941 |
-17 |
265 |
179 |
-32,3 |
4.74 |
8.01 |
|
Sản phẩm tôm XK của Thái Lan (GT: nghìn USD, Nguồn: ITC) |
||||
|
Mã HS |
Sản phẩm |
Q1-Q2/2018 |
Q1-Q2/2019 |
Tăng, giảm (%) |
|
Tổng tôm |
678.852 |
615.185 |
-9,4 |
|
|
030617 |
Tôm nguyên liệu đông lạnh |
306.227 |
272.272 |
-11,1 |
|
160529 |
Tôm chế biến, đóng túi kín khí |
168.196 |
176.671 |
5,0 |
|
160521 |
Tôm chế biến, không đóng túi kín khí |
193.312 |
156.908 |
-18,8 |
|
030616 |
Tôm nước lạnh đông lạnh |
11.117 |
9.334 |
-16,0 |
Tại Hội thảo "Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm" ngày 06/02/2026 do VCCI phối hợp với các hiệp hội ngành hàng nông, lâm, thủy sản và thực phẩm tổ chức, các chuyên gia đã tổng hợp và chỉ ra những thay đổi lớn trong công tác kiểm tra chuyên ngành và đăng ký sản phẩm. Dưới đây là tóm lược các điểm mới quan trọng về kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, thủ tục đăng ký bản công bố và yêu cầu kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc mà doanh nghiệp cần lưu ý.
(vasep.com.vn) Tăng trưởng mạnh của nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt bột cá, buộc ngành phải tìm kiếm các nguồn protein thay thế bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, thức ăn chăn nuôi từ côn trùng đang được đẩy mạnh, và bên cạnh ruồi lính đen (BSF) quen thuộc, một startup tại Ấn Độ đang mở ra hướng đi mới với nguyên liệu từ tằm.
(vasep.com.vn) Hàn Quốc vừa công bố lộ trình cải tổ toàn diện ngành thủy sản với mục tiêu đạt sản lượng thủy sản 4 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030, đồng thời nâng cao thu nhập cho các hộ ngư dân và mở rộng xuất khẩu hải sản. Kế hoạch được nêu trong Sáng kiến Phát triển Ngành Thủy sản và Làng chài năm 2030, do Bộ Đại dương và Thủy sản (MOF) công bố ngày 29/1/2026.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) đã chính thức ra lệnh kết thúc Mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2025 đối với cá cơm (Engraulis ringens) và cá cơm trắng (Anchoa nasus) tại khu vực Bắc – Trung bờ biển Peru, có hiệu lực từ 0 giờ ngày 1/2/2026. Quyết định được ban hành theo Nghị quyết Bộ trưởng số 000022-2026-PRODUCE và công bố trên công báo chính thức El Peruano.
(vasep.com.vn) Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa công bố kết quả rà soát hành chính lần thứ 19 đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ, qua đó xác định nhiều doanh nghiệp Ấn Độ phải chịu mức thuế bổ sung do bán phá giá.
(vasep.com.vn) Một báo cáo mới của dự án OctoPulse cho thấy sự gia tăng đột biến của bạch tuộc thường (Octopus vulgaris) tại khu vực đông bắc Đại Tây Dương, đặc biệt là vùng tây nam nước Anh trong giai đoạn 2024–2025, có liên hệ chặt chẽ với hiện tượng biển ấm lên kéo dài và những thay đổi về hải dương học. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của thị trường hải sản châu Âu, nơi bạch tuộc là mặt hàng có giá trị cao và biến động mạnh.
(vasep.com.vn) Cargill vừa công bố toàn bộ các nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản mang thương hiệu EWOS cung cấp cho cá hồi đã đạt chứng nhận theo Tiêu chuẩn Thức ăn của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC). Cột mốc này được hoàn tất sau khi nhà máy Westfield tại Scotland chính thức được cấp chứng nhận, giúp Cargill đi trước thời hạn áp dụng các yêu cầu khắt khe hơn của ASC dự kiến có hiệu lực từ cuối năm 2025.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) cho biết, xuất khẩu thủy sản của nước này trong năm 2025 đạt 4,27 tỷ USD (3,58 tỷ EUR), tăng 16,5% so với năm 2024. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các mặt hàng chủ lực như cá cơm, cá ngừ và mực ống khổng lồ.
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn