Chương trình giám sát cá da trơn: Ảnh hưởng sâu hơn đến xuất khẩu

(vasep.com.vn) Ngày 25/11/2015, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (FSIS) đã chính thức thông báo về việc quyết định triển khai Chương trình Giám sát cá da trơn đối với cá Tra NK vào Mỹ. Quy định này bắt đầu có hiệu lực từ tháng 3/2016 (90 ngày sau khi đăng Công báo Liên bang). Mốc thời gian có hiệu lực cũng là thời điểm bắt đầu giai đoạn chuyển đổi 18 tháng đối với các nhà sản xuất trong nước và nước ngoài. Những khó khăn hiện tại một số thị trường lớn cộng với động thái này của thị trường Mỹ sẽ khiến XK cá tra của các DN thủy sản tưởng như lợi hơn sau TPP nhưng lại thêm phần lo lắng.

Theo thông báo của FSIS, Cục Giám sát ATTP của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ sẽ thiết lập Chương trình giám sát đối với loài cá thuộc họ Siluriformes, bao gồm cả cá da trơn và cá tra của Việt Nam. Quy định cuối cùng này được triển khai theo yêu cầu của Luật Nông nghiệp 2014 và sẽ áp dụng đối với tất cả các loài cá thuộc họ Siluriformes (theo định nghĩa rộng về cá da trơn có bao gồm cá tra/basa của Việt Nam) nuôi trồng nội địa và NK.

Kể từ tháng 3/2016, tất cả các loài cá thuộc họ Siluriformes, bao gồm cá da trơn và cá tra của Việt Nam sẽ thuộc thẩm quyền giám sát của FSIS và không còn chịu quy định của FDA nữa.

Trước ngày quy định có hiệu lực, nếu muốn tiếp tục XK sang Mỹ, các nước đang cung cấp sản phẩm cá da trơn cho thị trường này phải cung cấp danh sách các cơ sở đủ điều kiện XK theo quy định của FDA đang XK vào Mỹ.

Trong suốt khoảng thời gian chuyển đổi 18 tháng, FSIS sẽ tiến hành tái giám sát và lấy mẫu ngẫu nhiên ít nhất 1 lần/quý tại cơ sở NK của Hoa Kỳ để giám định về chủng loại cá cũng như dư lượng hóa chất có trong các lô hàng cá NK thuộc họ Siluriformes. Cũng trong suốt thời gian chuyển đổi này, các nước có mong muốn tiếp tục XK các sản phẩm này vào Hoa Kỳ sau khi kết thúc thời gian chuyển đổi cần phải nộp hồ sơ để xem xét Tiêu chuẩn tương đồng. FSIS sẽ hỗ trợ các nước trong việc làm đơn xem xét tiêu chuẩn tương đồng.

Những nước nộp đầy đủ hồ sơ chứng minh tiêu chuẩn tương đồng đúng hạn 18 tháng sẽ được tiếp tục XK vào Hoa Kỳ trong khi FSIS tiến hành đánh giá một cách đầy đủ, bao gồm cả kiểm tra thực tế tại nơi nuôi trồng và sản xuất tại nước đó. Nếu cần thêm bất kỳ thông tin gì, FSIS sẽ yêu cầu nước đó phải phản hồi hoặc nộp lại tài liệu tiêu chuẩn tương đồng hoàn chỉnh trong vòng 90 ngày kể từ khi FSIS yêu cầu.

Tuy nhiên, từ trước tới nay việc xem xét cấp Tiêu chuẩn tương đồng cho các nước được phép XK mặt hàng thịt, thịt lợn và thịt gia cầm vào Mỹ, FSIS phải mất ít nhất trung bình 8 năm xem xét. Nhưng với sản phẩm cá thời gian chuyển đổi này lại quá ngắn - 18 tháng.

Theo đánh giá của một số tờ báo Mỹ, quyết định này được đưa ra ngay trước ngày nghỉ Lễ Tạ ơn (Thanksgiving) là hành động cố tình né tránh các phản ứng tức thời của doanh nghiệp và mâu thuẫn với cam kết trong thư trao đổi trong đàm phán TPP vừa mới kết thúc.

Và hiện nay, cá Tra đang là sản phẩm thủy sản NK được ưa chuộng thứ 6 (sau cá tuyết và cua) và chiếm đến 75% doanh số bán hàng cá da trơn ở Mỹ. Sự phổ biến này nói lên “sức mạnh” của sản phẩm giá trị dinh dưỡng cao, giá thành hợp lý. Một số tờ báo Mỹ dẫn chứng rằng, sự “xâm nhập” của sản phẩm này đã khiến chỉ trong vài năm 20% hoạt động nuôi cá da trơn Mỹ bị đóng cửa. Tuy nhiên, chương trình này sẽ khiến những người nuôi ở New Hampshire, Virginia, Florida và California sẽ phải chịu các chi phí của các quy định chồng chéo của FDA và USDA. Hơn nữa, người dân sẽ phải mua sản phẩm giá cao.

Hiện nay, Mỹ là thị trường XK cá tra số 1 của Việt Nam. Tính đến hết tháng 10/2015, giá trị XK sang thị trường này đạt 260,7 triệu USD, giảm 4,6% so với cùng kỳ năm trước. Quyết định này được đưa ra và có hiệu lực trong thời gian quá gấp sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động thương mại thủy sản của hai nước. Cộng với việc thuế CBPG cao, rào cản thương mại này sẽ khiến XK cá tra sang thị trường Mỹ năm 2016 còn sụt giảm mạnh hơn nữa.

Tạ Hà

Tin cùng chuyên mục

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thị trường thủy sản bán buôn Tokyo tăng doanh thu

 |  05:51 28/07/2026

(vasep.com.vn) Các chợ bán buôn trung tâm Tokyo (Nhật Bản) trong tháng 6/2026 ghi nhận lượng thủy sản giao dịch đạt 24.595,7 tấn, giảm 1,5% so với tháng 5 và giảm 1,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá trị giao dịch tăng lên 40,494 tỷ yên (khoảng 256 triệu USD), tăng 6% so với cùng kỳ năm trước.

Nguồn cung thắt chặt đẩy giá cá tuyết châu Âu tăng

 |  05:50 28/07/2026

(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng châu Âu trong tuần 29 (13–19/7) ghi nhận diễn biến trái chiều khi giá cá tuyết tiếp tục tăng mạnh do nguồn cung suy giảm, trong khi cá haddock bắt đầu điều chỉnh sau nhiều tuần tăng nóng.

Xuất khẩu mực đông lạnh của Trung Quốc sang EU giảm 50%

 |  05:49 28/07/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu mực đông lạnh của Trung Quốc sang Liên minh châu Âu (EU) trong nửa đầu năm 2026 đạt 19.690 tấn, giảm 49,4% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu mới nhất của EU. Mức sụt giảm này chỉ thấp hơn Chile và khiến thị phần của Trung Quốc tại thị trường EU giảm từ 28,1% xuống còn 14,2%.

Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu tôm Ecuador dù siết chặt kiểm soát dư lượng metabisulfite

 |  05:48 28/07/2026

(vasep.com.vn) Các biện pháp siết chặt kiểm tra dư lượng sodium metabisulfite của Hải quan Trung Quốc (GACC) đối với tôm Ecuador đang tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp xuất khẩu, nhưng chưa đủ để làm chậm đà nhập khẩu của thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất thế giới. Trong tháng 6/2026, Ecuador tiếp tục là động lực chính giúp nhập khẩu tôm của Trung Quốc tăng trưởng, cho thấy nhu cầu của thị trường vẫn đủ mạnh để hấp thụ nguồn cung từ quốc gia Nam Mỹ này.

Thuế Section 301 của Hoa Kỳ: Thủy sản Việt Nam trước cuộc cạnh tranh mới tại thị trường Mỹ

 |  17:11 27/07/2026

(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ chính thức áp dụng thuế bổ sung theo Section 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hàng hóa nhập khẩu từ ngày 24/7/2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách thương mại của nước này. Khác với mức thuế tạm thời theo Section 122 chỉ có hiệu lực 150 ngày, Section 301 được xây dựng trên cơ sở pháp lý vững chắc hơn và có khả năng trở thành một công cụ điều tiết thương mại trong nhiều năm tới. Đối với Việt Nam, mức thuế 12,5% tuy chỉ cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với nhóm 10%, nhưng điều đáng quan tâm không nằm ở con số tuyệt đối, mà ở việc 2,5 điểm phần trăm này có thể làm thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các nguồn cung.

Xuất khẩu cua và nhuyễn thể của Nga tăng tốc nhờ nhu cầu mạnh từ Trung Quốc

 |  08:52 27/07/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu đối với các sản phẩm hải sản giá trị cao tiếp tục phục hồi tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, xuất khẩu cua và nhuyễn thể của Nga ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong 5 tháng đầu năm 2026. Theo số liệu của Trung tâm Agroexport (Bộ Nông nghiệp Nga), cả sản lượng và kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm sản phẩm này đều tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng mở rộng hiện diện của thủy sản Nga tại các thị trường trọng điểm.

Dự luật trừng phạt Nga và các cuộc điều tra Section 301 làm gia tăng bất định đối với thương mại thủy sản

 |  08:51 27/07/2026

(vasep.com.vn) Thương mại thủy sản toàn cầu đang đứng trước một giai đoạn bất định mới khi Hoa Kỳ đồng thời thúc đẩy hai nhóm chính sách có phạm vi tác động rộng. Một mặt, Quốc hội Mỹ đang xem xét dự luật trừng phạt Nga, trong đó cho phép áp thuế đối với hàng hóa từ các nền kinh tế mua nhiều dầu và khí đốt của Nga. Mặt khác, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đang triển khai nhiều cuộc điều tra theo Section 301 liên quan đến dư thừa công suất, sản xuất mang tính cơ cấu và việc kiểm soát hàng hóa có yếu tố lao động cưỡng bức.

Hàn Quốc tăng cơ hội nhập khẩu nhím biển khi nguồn cung trong nước thu hẹp

 |  08:51 27/07/2026

(vasep.com.vn) Nguồn cung nhím biển khai thác trong nước của Hàn Quốc đang giảm, trong khi nhu cầu từ các nhà hàng sushi, hải sản cao cấp và thị trường dịch vụ ăn uống vẫn được duy trì. Diễn biến này đang mở thêm cơ hội cho các nhà cung cấp nước ngoài tham gia thị trường nhím biển có giá trị cao tại Hàn Quốc.

Tôm hùm Việt Nam: Cần chiến lược mới để nâng tầm ngành hàng tỷ USD

 |  08:43 27/07/2026

(vasep.com.vn) Tôm hùm đang nổi lên như một trong những điểm sáng đáng chú ý của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Từ một nhóm sản phẩm có quy mô còn khiêm tốn, tôm hùm đã tăng tốc mạnh trong giai đoạn 2024–2026, trở thành mặt hàng có giá trị cao, gắn với nhu cầu tiêu thụ hải sản sống và hải sản cao cấp tại thị trường Trung Quốc.

Mỹ bắt đầu hoàn trả hàng chục tỷ USD tiền thuế quan

 |  09:08 26/07/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Mỹ đã bắt đầu hoàn trả số tiền thuế quan lớn cho doanh nghiệp sau phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC