Chương trình giám sát cá da trơn: Ảnh hưởng sâu hơn đến xuất khẩu

(vasep.com.vn) Ngày 25/11/2015, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (FSIS) đã chính thức thông báo về việc quyết định triển khai Chương trình Giám sát cá da trơn đối với cá Tra NK vào Mỹ. Quy định này bắt đầu có hiệu lực từ tháng 3/2016 (90 ngày sau khi đăng Công báo Liên bang). Mốc thời gian có hiệu lực cũng là thời điểm bắt đầu giai đoạn chuyển đổi 18 tháng đối với các nhà sản xuất trong nước và nước ngoài. Những khó khăn hiện tại một số thị trường lớn cộng với động thái này của thị trường Mỹ sẽ khiến XK cá tra của các DN thủy sản tưởng như lợi hơn sau TPP nhưng lại thêm phần lo lắng.

Theo thông báo của FSIS, Cục Giám sát ATTP của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ sẽ thiết lập Chương trình giám sát đối với loài cá thuộc họ Siluriformes, bao gồm cả cá da trơn và cá tra của Việt Nam. Quy định cuối cùng này được triển khai theo yêu cầu của Luật Nông nghiệp 2014 và sẽ áp dụng đối với tất cả các loài cá thuộc họ Siluriformes (theo định nghĩa rộng về cá da trơn có bao gồm cá tra/basa của Việt Nam) nuôi trồng nội địa và NK.

Kể từ tháng 3/2016, tất cả các loài cá thuộc họ Siluriformes, bao gồm cá da trơn và cá tra của Việt Nam sẽ thuộc thẩm quyền giám sát của FSIS và không còn chịu quy định của FDA nữa.

Trước ngày quy định có hiệu lực, nếu muốn tiếp tục XK sang Mỹ, các nước đang cung cấp sản phẩm cá da trơn cho thị trường này phải cung cấp danh sách các cơ sở đủ điều kiện XK theo quy định của FDA đang XK vào Mỹ.

Trong suốt khoảng thời gian chuyển đổi 18 tháng, FSIS sẽ tiến hành tái giám sát và lấy mẫu ngẫu nhiên ít nhất 1 lần/quý tại cơ sở NK của Hoa Kỳ để giám định về chủng loại cá cũng như dư lượng hóa chất có trong các lô hàng cá NK thuộc họ Siluriformes. Cũng trong suốt thời gian chuyển đổi này, các nước có mong muốn tiếp tục XK các sản phẩm này vào Hoa Kỳ sau khi kết thúc thời gian chuyển đổi cần phải nộp hồ sơ để xem xét Tiêu chuẩn tương đồng. FSIS sẽ hỗ trợ các nước trong việc làm đơn xem xét tiêu chuẩn tương đồng.

Những nước nộp đầy đủ hồ sơ chứng minh tiêu chuẩn tương đồng đúng hạn 18 tháng sẽ được tiếp tục XK vào Hoa Kỳ trong khi FSIS tiến hành đánh giá một cách đầy đủ, bao gồm cả kiểm tra thực tế tại nơi nuôi trồng và sản xuất tại nước đó. Nếu cần thêm bất kỳ thông tin gì, FSIS sẽ yêu cầu nước đó phải phản hồi hoặc nộp lại tài liệu tiêu chuẩn tương đồng hoàn chỉnh trong vòng 90 ngày kể từ khi FSIS yêu cầu.

Tuy nhiên, từ trước tới nay việc xem xét cấp Tiêu chuẩn tương đồng cho các nước được phép XK mặt hàng thịt, thịt lợn và thịt gia cầm vào Mỹ, FSIS phải mất ít nhất trung bình 8 năm xem xét. Nhưng với sản phẩm cá thời gian chuyển đổi này lại quá ngắn - 18 tháng.

Theo đánh giá của một số tờ báo Mỹ, quyết định này được đưa ra ngay trước ngày nghỉ Lễ Tạ ơn (Thanksgiving) là hành động cố tình né tránh các phản ứng tức thời của doanh nghiệp và mâu thuẫn với cam kết trong thư trao đổi trong đàm phán TPP vừa mới kết thúc.

Và hiện nay, cá Tra đang là sản phẩm thủy sản NK được ưa chuộng thứ 6 (sau cá tuyết và cua) và chiếm đến 75% doanh số bán hàng cá da trơn ở Mỹ. Sự phổ biến này nói lên “sức mạnh” của sản phẩm giá trị dinh dưỡng cao, giá thành hợp lý. Một số tờ báo Mỹ dẫn chứng rằng, sự “xâm nhập” của sản phẩm này đã khiến chỉ trong vài năm 20% hoạt động nuôi cá da trơn Mỹ bị đóng cửa. Tuy nhiên, chương trình này sẽ khiến những người nuôi ở New Hampshire, Virginia, Florida và California sẽ phải chịu các chi phí của các quy định chồng chéo của FDA và USDA. Hơn nữa, người dân sẽ phải mua sản phẩm giá cao.

Hiện nay, Mỹ là thị trường XK cá tra số 1 của Việt Nam. Tính đến hết tháng 10/2015, giá trị XK sang thị trường này đạt 260,7 triệu USD, giảm 4,6% so với cùng kỳ năm trước. Quyết định này được đưa ra và có hiệu lực trong thời gian quá gấp sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động thương mại thủy sản của hai nước. Cộng với việc thuế CBPG cao, rào cản thương mại này sẽ khiến XK cá tra sang thị trường Mỹ năm 2016 còn sụt giảm mạnh hơn nữa.

Tạ Hà

Tin cùng chuyên mục

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 30/09/2026

 |  10:07 30/09/2026

(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới ngày 30/9/2026 cập nhật những diễn biến đáng chú ý từ các thị trường lớn, với xu hướng nổi bật là sự dịch chuyển sang công nghệ giống, sản phẩm giá trị gia tăng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trung Quốc ổn định giá cá rô phi nguyên liệu sau giai đoạn tăng mạnh, trong khi Việt Úc mở rộng chương trình chọn giống tôm ra thị trường quốc tế. Tại Nga, chi phí đầu tư đội tàu khai thác gia tăng, còn các nhà bán lẻ Anh tiếp tục thúc đẩy thủy sản tiện lợi, chế biến sâu. Các biến động về nguồn cung cá thu, cá vobla và xu hướng quản lý nguồn lợi cũng tiếp tục tác động đến chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.

Cá ngừ Việt Nam tăng tốc tại Lithuania giữa lúc EU còn khó

 |  08:12 30/09/2026

(vasep.com.vn) Sau 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Lithuania đạt hơn 14 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ. Mức tăng chưa lớn, nhưng đáng chú ý trong bối cảnh xuất khẩu cá ngừ sang EU nói chung vẫn chịu nhiều sức ép. Đáng nói hơn, kim ngạch sang Lithuania đang phục hồi khá rõ trong những tháng gần đây, mở thêm một điểm đến đáng theo dõi cho doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường châu Âu.

FEFAC cảnh báo EU thiếu hụt đậu tương khô do EUDR

 |  07:59 30/09/2026

(vasep.com.vn) Liên đoàn các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi châu Âu (FEFAC) cảnh báo EU có thể thiếu hụt 5 triệu tấn đậu tương khô - tương đương 20% nhu cầu - trong niên vụ 2026/2027. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hạn hán, gián đoạn thương mại ở Biển Đen và tác động của Quy định chống phá rừng (EUDR).

Ghana ký thỏa thuận với doanh nghiệp Trung Quốc phát triển nuôi cá thương mại

 |  07:58 30/09/2026

(vasep.com.vn) Hội đồng các Thủ lĩnh truyền thống vùng Volta của Ghana vừa ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Công ty Maoming Yuantian Food của Trung Quốc nhằm thu hút đầu tư và công nghệ để phát triển nuôi trồng thủy sản thương mại tại lưu vực sông Volta. Thỏa thuận được ký trong chuyến công tác xúc tiến đầu tư kéo dài một tuần của đoàn đại biểu vùng Volta tới Trung Quốc.

Mauritius tăng cường hệ thống giám sát điện tử để chống khai thác IUU

 |  07:57 30/09/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Mauritius vừa phê duyệt các quy định sửa đổi đối với Hệ thống báo cáo điện tử nghề cá (ERS) nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác và chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

Dự luật nuôi trồng thủy sản xa bờ của Mỹ vẫn đình trệ tại Quốc hội

 |  07:56 30/09/2026

(vasep.com.vn) Dự luật nhằm thiết lập khung pháp lý liên bang cho hoạt động nuôi trồng thủy sản xa bờ tại Mỹ vẫn chưa được Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Thượng viện đưa ra xem xét, dù ngành thủy sản đã vận động trong nhiều năm. Theo IntraFish, các tổ chức ủng hộ cho rằng dự luật vẫn nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng, nhưng tiến trình lập pháp chưa có bước tiến đáng kể.

Xạ khuẩn bản địa cho thấy triển vọng trong nuôi cá tra thâm canh

 |  14:09 29/09/2026

(vasep.com.vn) Hai chủng xạ khuẩn bản địa Streptomyces XK9 và XK22 đang cho thấy triển vọng trong hỗ trợ nuôi cá tra thâm canh, sau thử nghiệm thực tế tại An Giang. Kết quả bước đầu cho thấy chế phẩm có thể cải thiện tỷ lệ sống, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) và một số chỉ tiêu môi trường ao nuôi.

Sản xuất ấu trùng ruồi lính đen giàu Omega-3 từ phụ phẩm cá

 |  14:08 29/09/2026

(vasep.com.vn) Một dự án tại Canada đã sản xuất thành công ấu trùng ruồi lính đen (BSF) giàu axit béo Omega-3 từ phụ phẩm cá trong thử nghiệm quy mô bán công nghiệp. NRGene Canada và Ile-a-la-Crosse Fish Company Inc. cho biết kết quả mở ra hướng tận dụng phụ phẩm thủy sản để tạo ra nguồn protein và dưỡng chất có giá trị cao.

IFFO: Sản lượng bột cá và dầu cá giảm mạnh trong 7 tháng đầu năm

 |  14:07 29/09/2026

(vasep.com.vn) Theo Tổ chức Dầu cá và Bột cá Thế giới (IFFO), sản lượng bột cá toàn cầu trong 7 tháng đầu năm 2026 giảm 49% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi sản lượng dầu cá giảm 30%. Phần lớn mức giảm đến từ Peru và Chile, cùng với sản lượng khai thác yếu hơn tại châu Phi và Bắc Âu.

Góp ý các dự thảo Nghị định, Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hải quan

 |  09:59 29/09/2026

Hiện tại, Cục Hải quan đang tổ chức xây dựng và lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động đối với các dự thảo văn bản quan trọng hướng dẫn Luật Hải quan.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC