Các thách thức về logistic khiến hạn ngạch thuế đơn nhất Mỹ kém hấp dẫn

(vasep.com.vn) Chưa đầy một năm sau các vụ tắc nghẽn tàu chở container, tình trạng này một lần nữa gia tăng, tạo ra một cơn bão hoàn hảo trong chuỗi cung ứng cá ngừ. Hơn nữa, chi phí vận chuyển vẫn còn ở mức cắt cổ đang tác động xấu tới xuất khẩu cá ngừ của Thái Lan sang Mỹ theo hạn ngạch ưu đãi thuế quan đơn nhất (Single Duty Quota).

Chú thích ảnh

Các nút thắt nghiêm trọng về nguồn cung tại một số cảng và trung tâm vận chuyển lớn nhất thế giới đang gặp khó khăn trong việc giải phóng hàng hoá tồn đọng từ các hãng vận tải container đang xếp hàng. Hai trong số các cảng NK tại Mỹ, Los Angeles và Long Beach là nơi neo chờ của 79 tàu ngoài khơi phía Nam California từ ngày 01/11/2021. Tỷ lệ tắc nghẽn ở đây là 55%.

Tình trạng tắc nghẽn này sẽ cản trở hàng hoá NK vào Mỹ, và cũng tác động tới các nhà XK, đặc biệt là từ Thái Lan và Philippines, những nước XK cá ngừ sang Mỹ theo quota ưu đãi thuế quan này. Theo đó, cá ngừ thịt sáng ngâm nước muối bị đánh thuế 6% thay vì 12,5% như thông thường. Từ năm 2021, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ đã đặt mức hạn ngạch thuế quan đơn nhất ở mức 18.345 tấn, tương đương khoảng 1.100 container 20ft.

Thông thường, các nhà chế biến tại Bangkok, những nhà cung cấp chính cho thị trường Mỹ, thường cố gắng đáp ứng các đơn hàng trong giai đoạn này nhưng điều này dường như không đúng trong năm 2021 do tỷ lệ vận chuyển cao. Đầu năm nay, giá cước XK cá ngừ qua các hãng vận chuyển từ Bangkok đến Mỹ cao gấp 3-4 lần bình thường và thậm chí có thời điểm đạt 10.000 USD/container

Các nhà chế biến cá ngừ đóng hộp Thái Lan thậm chí còn không quan tâm đến hạn ngạch ưu đãi thuế quan đơn nhất vì “không ai có đủ can đảm để đảm”. Sự thiếu hụt container và chi phí vận chuyển hàng hoá đang ảnh hướng tới hoạt động giao thương cá ngừ vằn.

Tuy nhiên, có thể hàng được dự trữ tại các kho ngoại quan ở Mỹ. Do doanh số bán lẻ cá ngừ đóng hộp thấp, NK cá ngừ đóng hộp có thể thấp hơn mức hạn ngạch này.

Nếu một trường hợp cá ngừ ngâm nước muối đóng hộp của Thái Lan có giá 30 USD tại Mỹ, thì trong thời gian áp thuế đơn nhất, thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ chỉ là 1,8 USD thay vì gấp đôi số tiền. Nếu giá vận chuyển khoảng 8.000 USD và nhà sản xuất đồ hộp vận chuyển 2.000 thùng, chi phí vẫn chuyển sẽ là 4 USD/thùng. Hơn nữa, nếu thực sự có khả năng chi phí vận chuyển mỗi thùng có thể thấp hơn 2 USD trong khoảng 3-4 tháng, người bán sẽ thích giữ các lô hàng và chờ chi phí vận chuyển giảm vì điều này sẽ giá cá ngừ đóng hộp rẻ hơn ngay cả khi trả đủ thuế theo quy định của Mỹ. Tương tự, các nhà NK Mỹ thường mua hàng theo giá FOB có thể giữ hoặc hoãn đơn đặt hàng cũng là do hi vọng giá cước vận chuyển đường biển thấp hơn.

Hơn nữa, hiệu ứng “hòn tuyết lăn” đang xảy ra. Các nhà sản xuất đồ hộp Thái Lan thường mua cá ngừ nguyên liệu trước 2 tháng và dự trữ để có thể đáp ứng các đơn hàng đơn lẻ cho hoạt động chế biến trong tháng 10. Sau đó, sản phẩm cuối cùng sẽ sẵn sàng để xuất xưởng vào tháng 10 và 11. Vì vậy, nhu cầu đối với các đơn hàng để được hưởng ưu đãi thuế quan đơn nhất thấp đã ảnh hưởng đối với cá ngừ đông lạnh nguyên con. Trong những năm trước, giá cá ngừ nguyên liệu đã giảm ít nhất từ 100 – 200 USD/tấn do nguồn cung cá ngừ vằn dư thừa (tình trạng nghẽn cổ chai tại Bangkok) sau khi lệnh cấm sử dụng thiết bị dẫn dụ cá (FADs) của Uỷ ban Nghề cá Trung Tây Thái Bình Dương (WCPFC) được dỡ bỏ và các nhà chế biến cố gắng thu mua cá ngừ với số lượng lớn với giá thấp nhất có thể. Tuy nhiên năm nay, tình trạng này đã không xảy ra khi giá cá ngừ vằn nguyên con đông lạnh cỡ >1,8kg/con giao tại Bangkok vẫn ổn định ở mức 1.325 USD/tấn do nhu cầu của các nhà sản xuất đồ hộp thấp và nguồn cung cá ngừ vằn từ WCPO thấp.

Thương mại cá ngừ đóng hộp với Mỹ đang diễn ra chậm. Trong 3 quý đầu năm 2021, XK cá ngừ đóng hộp của Thái Lan sang Mỹ đạt 59.727 tấn, giảm 41% so với cùng kỳ năm 2020. Hiện tại, tình trạng container toàn cầu không đủ để cho các nhà chế biến đẩy mạnh sản xuất và người mua cũng không sẵn sàng đặt hàng. Nhiều khả năng XK cá ngừ đóng hộp của Thái Lan sang Mỹ trong quý cuối năm nay sẽ tiếp tục giảm.

Nguyễn Hà
Chuyên gia thị trường Cá ngừ
Email: vanha@vasep.com.vn
Điện thoại 024. 37715055 - ext. 216

Bình luận bài viết

Tin cùng chuyên mục