VASEP – 15 năm trưởng thành

VASEP – 15 năm trưởng thành

Thứ 5, 13/06/2013 | 15:29 GTM +07

(vasep.com.vn) Ngày 12/6/2013, Hội nghị toàn thể hội viên Hiệp hội Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã diễn ra tại khách sạn REX, 141 Nguyễn Huệ, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.

Cùng ngày, VASEP kỷ niệm 15 năm thành lập Hiệp hội - tổ chức đại diện cho cộng đồng DN chế biến và XK thủy sản Việt Nam (12/6/1998 - 12/6/2013).

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Thiện Hải - Chủ tịch VASEP cho rằng, chặng đường 15 năm không dài nhưng đã chứng tỏ sự trưởng thành thực sự của Hiệp hội, trước hết là nỗ lực to lớn của các DN XK thủy sản Việt Nam.

Từ một hiệp hội với 57 DN lúc ban đầu, XK sản phẩm sang 50 thị trường với giá trị XK chỉ đạt 820 triệu USD, đến nay VASEP đã có 273 hội viên, XK mở rộng đến 150 quốc gia và vùng lãnh thổ với giá trị XK tăng trung bình 13%/năm trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2011. Năm 2011, lần đầu tiên giá trị XK thủy sản Việt Nam vượt qua 6 tỷ USD, đạt 6,2 tỷ USD và  tăng 21,5% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này nói lên sự phát triển nhanh chóng mang tính đột phá của một ngành công nghiệp, trong đó có sự đóng góp của toàn xã hội, từ người nuôi và đánh bắt thủy sản đến cơ quan nghiên cứu, cơ quan quản lý các cấp từ trung ương đến địa phương, tạo điều kiện cho ngành phát triển.

Hai năm trở lại đây đã xuất hiện ngày càng nhiều những khó khăn chồng chất như thiếu nguyên liệu, nhân công, vốn, chi phí sản xuất tăng nhanh…, cộng thêm các rào cản thương mại, rào cản kỹ thuật được dựng lên từ các thị trường NK lớn khiến hoạt động XK thủy sản gặp rất nhiều trở ngại. Nửa đầu năm nay còn bộc lộ những vấn đề yếu kém trong khâu quản lý của DN khi bước rộng ra thị trường toàn cầu. Đồng thời, nhiều vấn đề ở tầm vĩ mô như quy hoạch, quản lý ngành, chính sách tín dụng…cũng chưa theo kịp với xu hướng và bước tiến của thế giới đã khiến nhiều DN hoài nghi vào sự phát triển bền vững của ngành và băn khoăn không biết mục tiêu vươn đến con số XK 10 tỷ USD năm 2020 có quá xa vời hay không?

Ông Hải cũng cho rằng, vượt qua 15 năm sóng gió, VASEP đã rất nỗ lực với vai trò “thuyền trưởng” nhưng trước mắt còn cả chặng đường dài đầy chông gai, đòi hỏi Hiệp hội phải đổi mới mình để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của hội viên.

Tại hội nghị, Ban Chấp hành Hiệp hội đã báo cáo kết quả hoạt động của Hiệp hội trong năm 2012 – 2013 và kế hoạch hoạt động năm 2013 – 2014.

Hội nghị cũng xin ý kiến biểu quyết của toàn thể hội viên về việc sửa đổi Điều lệ VASEP, trong đó có nội dung về sửa đổi tên Hiệp hội Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam thành Hiệp hội Thủy sản Việt Nam cho ngắn gọn và bao gồm tất cả các công ty hoạt động trong lĩnh vực XK và NK thủy sản. Đồng thời bổ sung nhiệm vụ của Hiệp hội là thực hiện các nhiệm vụ, trách nhiệm trong hoạt động phối hợp, điều phối kinh doanh XK thủy sản theo quy định của pháp luật nhằm thể hiện nhiệm vụ và trách nhiệm của Hiệp hội trong việc gắn kết các hội viên, tránh cạnh tranh nội bộ thông qua công tác phối hợp, điều phối hoạt động kinh doanh XK của các DN…

Đã có nhiều ý kiến thảo luận sôi nổi tại hội nghị về tình hình sản xuất nguyên liệu, NK nguyên liệu, khó khăn về đầu ra cho sản phẩm XK.

Ông Nguyễn Hải Triều – Giám đốc Công ty TNHH Thủy sản Gió Mới (NEW WIND SEAFOOD Co.,Ltd) nhấn mạnh đến 4 vấn đề chính mà các DN tôm đang phải đối mặt, đó là: nguồn nguyên liệu thiếu trầm trọng và không ổn định cho chế biến; công nhân biến động và tay nghề thấp; chi phí đầu vào tăng vọt; thị trường ngày càng bị thu hẹp với nhiều rào cản.

Ông Triều cho biết, vài năm trước đây DN chế biến tôm chỉ bị thiếu nguyên liệu từ 2 - 3 tháng trong năm, các tháng khác còn lại đều có nguồn tôm dồi dào, nhà XK thu được nhiều lợi nhuận. Tuy nhiên, trong 3 - 4 năm trở lại đây, tình hình hoàn toàn ngược lại. Suốt 5 tháng đầu năm, hầu hết các nhà máy đều hoạt động cầm chừng, không hiệu quả, thậm chí còn khó hòa vốn và chỉ 2 tháng trong năm DN có nguồn nguyên liệu tương đối nhiều nhưng không đủ bù đắp cho sự thiếu hụt của những tháng còn lại.

Bà Trương Thị Lệ Khanh - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn (VINH HOAN Corp) nhìn lại chặng đường 10 năm cá tra Việt Nam bị áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tại thị trường Mỹ để đề cập đến vai trò của VASEP trong tình hình khó khăn hiện nay.

Năm 2003, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) ra phán quyết: DN XK cá tra Việt Nam bán phá giá trên thị trường Mỹ và bị áp thuế CBPG. VINH HOAN CORP là DN đầu tiên đề nghị xem xét hành chính và đã “có công” kéo mức thuế CBPG từ 37,94% xuống còn 6,81% trong các đợt xem xét hành chính từ lần 1 đến lần 4. Trải qua các đợt xem xét hành chính, Mỹ đã chọn Bangladesh làm nước thay thế. Với điều kiện sản xuất gần như tương đồng, giá thành sản xuất ở Bangladesh không khác mấy so với Việt Nam, vì vậy mức thuế CBPG qua mỗi kỳ xem xét được tính tương đối thấp, thậm chí bằng 0.

Tính đến nay tổng kim ngạch XK sang thị trường Mỹ của cả nước đã lên tới gần 400 triệu USD/năm, trong đó năm 2012 đạt 358 triệu USD. Trong thời gian qua, thị trường Mỹ đã là “lối thoát” cho các DN XK cá tra khi suy thoái tại thị trường khối EU làm sức mua tại khu vực này giảm mạnh đến hơn 50%. Tính đến 15/5/2013, XK cá tra sang Mỹ đã chiếm đến 20,2% trong tổng giá trị XK cá tra của cả nước.

Tuy nhiên, ngày 14/3/2013 vừa qua, DOC đã thông báo quyết định cuối cùng của đợt xem xét hành chính lần 8 - giai đoạn từ 1/8/2010 đến 31/7/2011 - là áp mức thuế CBPG trên 100% đối với philê cá tra đông lạnh NK từ Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ. Trong quyết định này, DOC đã đột ngột quyết định thay đổi quốc gia thay thế để tính giá cá tra của Việt Nam từ Bangladesh sang Indonesia, dẫn đến mức thuế CBPG trong quyết định cuối cùng tăng cao một cách vô lý. Và cho đến nay, chỉ còn khoảng 9 DN tiếp tục XK cá tra sang Mỹ.
Thông thường trong giai đoạn mức thuế được công bố, XK sang thị trường này bước vào “kịch tính”, cộng với khó khăn tại các thị trường NK khác khiến nhiều DN đã vội vã thực hiện các bước đi ngắn hạn mà không thể “từ tốn” theo chiến lược dài hạn nên đã đổ xô sang thị trường Mỹ làm cho khối lượng XK cá tra sang thị trường này tăng gấp đôi.
Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh “hỗn loạn” này, VASEP đã cùng với các DN XK cá tra sang Mỹ “ngồi lại” bình tĩnh hoạch định chiến lược phát triển XK sang thị trường này, tránh rủi ro trong các năm tiếp theo. VASEP đã thể hiện vai trò rất quan trọng trong việc giúp DN xây dựng chiến lược lâu dài, có tiếng nói với ngân hàng để hiểu hơn về DN XK cá tra và về các vụ kiện, từ đó có chính sách tín dụng phù hợp, đồng thời quản trị rủi ro đối với DN.
Hiện nay, VASEP và các DN XK cá tra sang Mỹ được sự hỗ trợ từ Bộ NN và PTNT, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương…đang tiếp tục thực hiện các biện pháp bảo vệ ngành cá tra thông qua các hoạt động pháp lý cần thiết để yêu cầu DOC sửa lại quyết định cuối cùng của đợt xem xét hành chính lần 8 của vụ kiện theo luật pháp Hoa Kỳ cũng như các thỏa thuận của WTO. Do đó, theo bà Khanh, cùng với sự sát cánh của VASEP, các DN XK cần hết sức bình tĩnh để có được thành công. Nếu thành công trong việc xây dựng chiến lược dài hạn tại Mỹ, sẽ áp dụng sang các thị trường khác.
Tuy nhiên, để đáp ứng được yêu cầu mới, bắt kịp xu hướng toàn cầu, VASEP cũng cần phải thay đổi cách tiếp cận với DN hội viên, cơ quan quản lý…chuyển từ thế bị động sang chủ động. Làm sao để Hiệp hội thực sự làm cầu nối giữa DN với cơ quan quản lý nhà nước, ngân hàng, hiểu rõ hội viên và phản ánh xác thực bức tranh tổng quan về sản xuất và thị trường để có những định hướng đúng cho DN.
Cũng tại hội nghị này, ông Nguyễn Hồng Cẩn – Nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản, Hội viên Danh dự VASEP - đã có bài phát biểu sâu sắc về những “bước chân chập chững” đầu tiên của hiệp hội. Ông Cẩn cho biết, năm 1997, trong khi nhu cầu của thế giới về thủy sản lớn nhưng XK thủy sản Việt Nam lại bị trì trệ. Đó cũng là nguyên nhân thúc đẩy sự ra đời của VASEP vào ngày 12/6/1998 để đáp ứng và kích thích nhu cầu. Sau đó 3 năm, thủy sản Việt Nam đã XK được 1 tỷ USD và sau 13 năm, đến năm 2011, XK thủy sản đã đạt hơn 6 tỷ USD.
Tuy nhiên, theo ông Cẩn, con số này chưa quan trọng bằng sự tự cân đối hài hòa lợi ích và tạo ra được đội ngũ DN là sức mạnh của đất nước. Đến nay, VASEP đã ở tuổi 15 - trưởng thành, chín chắn và chững chạc vượt qua “vết xe đổ” của Liên đoàn Xuất nhập khẩu Thủy sản và Hội đồng Quản trị XK Thủy sản Việt Nam trước đây. Ông Cẩn tin rằng, vào độ tuổi 20, chắc chắn VASEP sẽ vững vàng hơn. Tuy nhiên, để làm được điều đó, VASEP phải vượt qua 4 rào cản “khắc nghiệt”: cơ chế chính sách; đổi mới để bắt kịp xu thế; cân đối cung cầu và đoàn kết nội bộ với nhau; đoàn kết trong chuỗi: sản xuất, nuôi trồng, chế biến và XK. Ông cũng nhắn nhủ đến các DN thủy sản Việt Nam rằng: “Thủy sản kém công bất phú; thủy sản kém ngân bất động; thủy sản kém thương bất hòa; thủy sản kém trí bất hưng”!
Trải qua 10 năm hợp tác tốt đẹp, tại hội nghị năm nay, VASEP và Tổng cục Hải quan đã ký kết thỏa thuận hợp tác lần thứ 2 nhằm tạo cơ sở cho việc tăng cường phối hợp hiệu quả hoạt động giữa hai bên liên quan đến hoạt động XNK để huy động tốt nhất thế mạnh và nguồn lực, giúp các bên thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chính trị của mình, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất và kinh doanh của cộng đồng DN, thực hiện nguyên tắc đồng quản lý để hỗ trợ các DN thủy sản đẩy mạnh XK, NK, nâng cao giá trị XK thủy sản, đóng góp tích cực vào việc thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Nhân dịp này, Hiệp hội vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì do Chủ tịch Nước tặng vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác từ năm 2007 - 2011, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, Hiệp hội cũng đón nhận Cờ Thi đua xuất sắc năm 2012 của Bộ NN và PTNT, bằng khen của Bộ trưởng Bộ Công Thương vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác đẩy mạnh XK, kiềm chế nhập siêu trong năm 2012.

Tạ Hà.

Thích, chia sẻ và bình luận bài viết này
Nhấn
Để nhận tin tức mới nhất, nóng nhất về ngành Thủy sản Việt Nam.
-- Kết bạn với VASEP trên Facebook --

BẢN TIN THƯƠNG MẠI THỦY SẢN

FTA

Trang thông tin điện tử của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)
Cơ quan Chủ quản: Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcmcity@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Đang online: 936

Tổng lượt truy cập: 120729537

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
Đề nghị ghi rõ nguồn www.vasep.com.vn khi sử dụng thông tin từ trang này.