Chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ NN và PTNT Nguyễn Xuân Cường về lĩnh vực thủy sản

Chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ NN và PTNT Nguyễn Xuân Cường về lĩnh vực thủy sản

Thứ 6, 16/06/2017 | 15:56 GTM +07

(vasep.com.vn) Tại kỳ họp lần thứ 3 Quốc hội khóa XIV, ngày 13/6/2017, Bộ trưởng Bộ NN và PTNT Nguyễn Xuân Cường là người đầu tiên trả lời chất vấn về nhóm các vấn đề về giải pháp đột phá, lộ trình thực hiện có hiệu quả và cơ cấu lại ngành nông nghiệp trong thời gian tới;Biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm, hướng đến xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa, phát triển công nghiệp bền vững; và Công tác bảo tồn, bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản, quản lý các hoạt động khai thác thủy sản.

Dưới đây là trích dẫn lại một số nội dung chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường về các vấn đề liên quan đến lĩnh vực thủy sản:

Đại biểu Mai Sỹ Diến - Thanh Hoá

Vấn đề giống tôm phục vụ chuyển đổi nuôi tôm nước lợ theo quy hoạch và không theo quy hoạch vừa qua là một yêu cầu khách quan của việc khắc phục nước mặn xâm thực vùng đất trồng trọt ven biển. Về con giống tôm và các loại giống Bộ trưởng có nêu các thành tựu, tuy nhiên tôi thấy việc chuyển đổi này nông dân không hề mong muốn nhưng đây là việc bắt buộc phải chuyển đổi. Chuyển đổi sang nghề nuôi tôm nước lợ có nhiều rủi ro, có nguyên nhân do con giống, do dịch bệnh. Từ lý do trên người dân nuôi lợn, nuôi tôm trong thời gian qua đã có những rủi ro lớn, nhất là nông dân ít vốn đầu tư, kinh nghiệm trong tổ chức sản xuất hàng hóa mong mỏi làm giàu nhưng bất chợt thành người nghèo, mang nợ. Bộ trưởng đã rút ra bài học kinh nghiệm gì và chỉ đạo các ngành chuyên môn trực thuộc giúp nông dân lĩnh vực trên như thế nào?

Đại biểu Phạm Đình Cúc - Bà Rịa - Vũng Tàu

Tại hội nghị phát triển ngành tôm Việt Nam ngày 6/2/2017 Thủ tướng Chính phủ đã khẳng định Việt Nam có đủ điều kiện và lợi thế để phát triển ngành tôm và đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2025 kim ngạch xuất khẩu ngành tôm đạt 10 tỷ USD phấn đấu đóng góp khoảng 10% GDP cho cả nước. Vậy, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có giải pháp gì để thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, những thuận lợi và khó khăn để đạt mục tiêu nêu trên.

Đại biểu Đặng Hoài Tân - Bình Định

Để góp phần hiện đại tàu cá, nâng cao hiệu quả sản xuất của ngư dân, góp phần bảo vệ chủ quyền an ninh biển đảo, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị định số 67. Qua đó, ngành ngân hàng đã ký hợp đồng tín dụng vay vốn đóng mới và nâng cấp được hơn hàng ngàn tàu, trong đó có 375 tàu vỏ thép. Tuy nhiên, nhiều tàu vỏ thép của ngư dân Bình Định, Phú Yên, Quảng Ngãi và một số tỉnh khác mới xuất xưởng chưa đầy 1 năm, ra khơi mới 1 - 2 chuyến biển mà tàu đã hư hỏng nghiêm trọng. Thậm chí tàu mới đưa từ xưởng về đã bị hư hỏng máy móc, không ra khơi được, mặc dù tàu này được đóng ở những cơ sở đóng tàu mà Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho là đủ năng lực thi công và được Trung tâm đăng kiểm, Tổng cục thủy sản kiểm định chất lượng.

Tình trạng trên đã ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất của ngư dân và tiến độ trả nợ ngân hàng. Đặc biệt nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng đến chính sách rất quan trọng của Đảng và Nhà nước, đến an toàn tính mạng và tài sản của ngư dân khi vươn khơi bám biển. Vậy, xin Bộ trưởng cho biết Bộ có giải pháp gì chấm dứt tình trạng trên và tạo điều kiện cho các chủ tàu bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, góp phần thực hiện có hiệu quả chủ trương hỗ trợ ngư dân hiện đại hóa tàu cá trong thời gian tới.

Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường - Quảng Bình

Xuất khẩu đóng một vai trò đặt biệt quan trọng đối với ngành thủy sản, trong nhiều năm qua và đặc biệt một số năm gần đây truyền thông một số nước đưa thông tin không chính xác, thiếu khách quan, bôi nhọ sản phẩm thủy sản của Việt Nam là ô nhiễm, bẩn. Với sự lan tỏa của internet có tác hại rất nghiêm trọng đến tiêu thụ tài sản, dẫn đến một số nhà bán lẻ đã tẩy chay hàng Việt Nam, bộ đã có trách nhiệm và thực hiện các giải pháp gì để đối phó với tình trạng trên? Bên cạnh đó, cũng có một số sản phẩm nông nghiệp thủy sản xuất khẩu của Việt Nam không đạt tiêu chuẩn và bị trả lại. Cử tri Quảng Bình đề nghị Bộ trưởng cho biết công khai về việc xử lý đối với hàng hóa bị trả lại, hàng hóa đó có được bán lại cho thị trường trong nước hay không?

Đại biểu Nguyễn Minh Sơn - Tiền Giang

Câu thứ nhất, diện tích mặt nước ngọt, nước lợ đưa vào nuôi trồng thủy sản đã tăng đến mức giới hạn, xuất hiện dấu hiệu thoái hóa, xuống cấp ở một số vùng nuôi nước lợ, rủi ro trong nuôi trồng thủy sản ngày càng tăng. Vậy Bộ trưởng có đề xuất giải pháp gì trong thời gian tới?

Câu thứ hai, việc đầu tư xây dựng cảng cá, khu neo đậu, tránh, trú bão đã góp phần phát triển kinh tế với an sinh xã hội, bảo vệ tài sản, an toàn tính mạng của ngư dân, hạn chế thiệt hại về người, phương tiện nghề cá do bão gây ra. Tuy nhiên, hiện nay việc đầu tư xây dựng hoàn thành mới chỉ đạt 31% số khu neo đậu, tránh, trú bão cho tàu cá theo quy hoạch đã được phê duyệt. Vậy, Bộ trưởng có giải pháp gì sớm khắc phục tình trạng trên. Tôi xin hết ý kiến. Cám ơn Quốc hội.

Ông Nguyễn Xuân Cường - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT

Tôi xin trả lời chất vấn câu của đại biểu Phạm Đình Cúc đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu về chiến lược tôm. Theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ xây dựng ngành tôm của Việt Nam hướng đến xuất khẩu đạt giá trị mục tiêu cao nhất.

Đối với chương trình phát triển tôm Việt Nam trong quá trình tái cơ cấu trước tình hình biến động của khí hậu và trước hội nhập sâu rộng hiện nay, vấn đề quan trọng nhất là đầu tiên muốn phát triển ngành hàng gì phải xác định có lợi thế về thị trường. Riêng về thị trường tôm hiện nay có lợi thế là trên thế giới có khoảng trên 7 tỷ người thì không có quốc gia nào không ăn tôm, đây là một lợi thế. Với một tiềm năng hiện nay tiêu thụ khoảng 5 triệu tấn trong khi nhu cầu mỗi năm tăng khoảng 10 cho đến 15% do đó về dư địa phát triển là có.

Thứ hai, căn cứ vào những dư địa của chúng ta, địa bàn, điều kiện có thể phát triển được thì riêng Việt Nam có lợi thế một là vùng đồng bằng sông Cửu Long với điều kiện mặt nước, đặc biệt vùng bán đảo Cà Mau, vùng đồng bằng sông Cửu Long, nhất là vùng mắt của chúng ta.

Thứ ba, chúng ta có một dải của Duyên Hải bao gồm 28 tỉnh Duyên Hải thì bãi cát của chúng ta cũng là một trong những phần tiềm năng. Chúng ta có khí hậu nhiệt độ ấm, chúng ta có một quá trình phát triển 20 năm qua thì những tiền đề của phát triển con tôm lớn của chúng ta là có với hơn 300 các doanh nghiệp trên các phân khúc từ sản xuất giống, thức ăn, chế biến, hướng dẫn nuôi trồng với kinh nghiệm của bà con nông dân. Hiện nay, chúng ta đã có một diện tích nuôi tôm là 660.000 ha với sản lượng khoảng 650.000 tấn, trị giá 3,4 tỷ đô la. Đây là những tiền đề quan trọng để chúng ta nhận định, chúng ta xây dựng định hướng phát triển cho con tôm, cho chiến lược đến năm 2020 và 2025, như vậy dựa vào những điều kiện đó.

Tuy nhiên, để thực hiện tốt được việc này thì vấn đề khó nhất hiện nay là chúng ta phải huy động làm sao lực lượng doanh nghiệp, lực lượng nông dân nuôi trồng liên kết thật chặt chẽ theo vùng quản trị từ khâu giống, thức ăn, chế biến, xuất khẩu. Nếu phân khúc tách rời, lẻ tẻ, ô nhiễm môi trường thì rất khó, chúng tôi cho rằng đây là khâu khó nhất. Vừa qua triển khai tinh thần này của Chính phủ thì Bộ đã xây dựng xong đề án cụ thể cho chương trình phát triển 2 giai đoạn và đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Một số hoạt động căn cốt để tập trung thực hiện được chương trình đó như sau:

Một, Bộ đã phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ để chính thức giao nhiệm vụ cho các viện nghiên cứu thủy sản giải quyết cho được con tôm giống trong một quá trình. Cụ thể, từ nay đến năm 2020 - 2022 cố gắng tập trung vào 2 con tôm sú và tôm thẻ để giải quyết được câu chuyện con giống, chúng ta hoàn toàn chủ động để đảm bảo phục vụ cho nhu cầu phát triển chăn nuôi. Thủ tướng Chính phủ cũng đã chính thức phê duyệt một khu phát triển công nghệ cao về con tôm cho tỉnh Bạc Liêu 400 ha trên tinh thần xã hội hóa là chính, các doanh nghiệp tập trung vào khu này để giải quyết tốt câu chuyện con giống, các chế phẩm, các quy trình và trung tâm đào tạo để phục vụ trong chuỗi trong phát triển con tôm của chúng ta. Ngoài ra, những việc khác thì bộ đang phối hợp với các tỉnh, đặc biệt là Cà Mau, kết hợp với các doanh nghiệp làm những vùng sản xuất nuôi theo hướng sinh thái, không quá chú ý theo hướng thâm canh, chúng ta sẽ tận dụng điều kiện sinh thái, đặc biệt là vùng rừng mặn mà hiện nay Cà Mau đang có một lợi thế là 260.000 ha gắn với cây đước, cây sú, chỗ này chúng ta để làm sao đi 2 hướng, một là thâm canh mức độ và hai là tận dụng sinh thái. Do thời gian không nhiều chúng tôi xin báo cáo gọn như vậy.

Về tình hình đóng tàu theo Nghị định 67, đây là một chủ trương của Chính phủ để chúng ta tăng cường nguồn lực đội tàu hiện đại, góp phần vừa tăng sản lượng khai thác, vừa tham gia bảo vệ an ninh chủ quyền của chúng ta.

Thực hiện chủ trương này Bộ Nông nghiệp, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thiện các văn bản quy trình để hướng dẫn cho các tỉnh giới thiệu cho ngư dân thực hiện đóng mới lực lượng tàu này. Đến nay cả nước chúng ta trên cơ sở những tiêu chí, những vùng, những cơ sở, những đơn vị có đủ điều kiện về mặt bằng, có đủ điều kiện công nghệ để làm sao lựa chọn thành đơn vị đóng tàu. Qua các tiêu chí mà bộ đưa xuống để các tỉnh lựa chọn thì tổng hợp được tổng số là 235 cơ sở có đủ điều kiện về trang thiết bị để thực hiện việc đóng tàu, với tổng số tàu theo kế hoạch là 2.284 tàu phân bổ cho 28 địa phương. Hiện nay tất cả đã đóng được 666 tàu theo chương trình này, bằng 3 loại vật liệu, một là tàu vỏ sắt, hai là tàu vỏ gỗ và ba là tàu bằng vật liệu composite. Trong tổng số 666 chiếc thì có 297 chiếc là tàu sắt và hầu hết các tàu đều công suất lớn trên 800 mã lực để phục vụ khai thác vùng ngoài khơi.

Đánh giá chung tình hình thực hiện đến ngày 31/5/2017 với 666 tàu, trong đó đặc biệt có 297 tàu sắt, nhìn chung các chuyến ra khơi của các tỉnh báo cáo về là đều phát huy tác dụng, kể cả về mặt hiệu quả, kể cả về mặt an toàn. Ví dụ, tổ hợp Hoàng Nam của Nam Định thu về 3,5 tỷ và lãi là 1 tỷ/1 năm. Bình Thuận các thuyền viên cũng báo về lãi từ 8-9 triệu/1 tháng. Bà Rịa - Vũng Tàu, đặc biệt anh Vũ Văn Sơn 15 chuyến đi biển thì lãi 300 triệu/1 chuyến, cao nhất có chuyến lãi 800 triệu. Ngay tại Bình Định trong tổng số 49 tàu có 24 tàu đi là lãi so với phương tiện gỗ cao hơn từ 20-30%. Tuy nhiên, hiện nay qua phát hiện thì tình hình xuất hiện một số tàu bị hư hỏng. Cụ thể ở đây có 2 tỉnh: Một là tỉnh Bình Định. Hai là tỉnh Phú Yên. Tại Phú Yên 2 chiếc hỏng nhẹ, các anh ở tỉnh chỉ đạo thì khắc phục trong thời gian ngắn thì đi vào hoạt động tiếp tục. Tại tỉnh Bình Định 19 chiếc hỏng, sau khi phát hiện như vậy thì bộ đã tập trung ra 2 văn bản yêu cầu toàn bộ 27 tỉnh, thành rà soát lại toàn bộ.

Thứ hai, bộ cử ngay Tổng cục Thủy sản vào làm việc cùng với tỉnh và tỉnh Bình Định làm việc rất quyết liệt, khẩn trương. Tỉnh đã mời tất cả ngư dân và 2 đơn vị đóng tàu đến trực tiếp đối chất làm việc để làm rõ phạm vi hỏng hóc và trách nhiệm của từng bên. Sau khi làm việc rõ như vậy, ngày 9 vừa qua bộ trực tiếp tổ chức một hội nghị tại Bình Định. Sau hội nghị đó có mời lãnh đạo của các đơn vị đóng tàu, mời các ngư dân của 27 tỉnh, thành, mời các chuyên gia liên quan. Sau đó bộ đã thống nhất với tỉnh các biện pháp. 19 tàu này hỏng thuộc 2 công ty. Một là Công ty Đại Nguyên Dương 4 chiếc và Công ty Nam Triệu 15 chiếc, thuộc 2 nhóm: Một là hỏng về máy. Hai là hỏng phần sắt ở boong, các bộ phận trên tàu.

Sau khi có tình hình cụ thể đó, bộ đã cùng với tỉnh thống nhất quy định bằng các biện pháp. Trước hết là đình chỉ việc chấp nhận hợp đồng đóng mới của 2 công ty để xảy ra tình trạng này, yêu cầu không được đóng mới để tập trung khắc phục ngay hậu quả. Hỏng về máy thì bộ yêu cầu thay máy mới, không sửa chữa gì. Một phương tiện đi biển như thế thì không thể nào sửa chữa được mà phải thay mới. Các tàu hỏng về sắt, thay sắt đúng chủng loại để kịp thời phục vụ cho ngư dân đi biển. Bình Định còn một tàu bị quấn chân vịt. Với tàu còn nằm ở bờ, khi chưa sửa chữa được thì công ty phải có trách nhiệm với người dân khi người dân không có thu nhập những ngày đó.

Tỉnh Bình Định thành lập một đơn vị thẩm định độc lập, bao gồm các cơ quan quản lý, kể cả cơ quan tư pháp, mời các chuyên gia thẩm định rõ 19 tàu này hỏng hóc gì, nguyên nhân từ đâu. Tổ thẩm định đẩy nhanh kết quả thẩm định để tới đây có số liệu cuối cùng.

Tỉnh Bình Định cũng đề nghị cơ quan công an vào cuộc để làm rõ chỗ này. Bộ đang tiến hành phối hợp với tỉnh rất chặt chẽ để cố gắng sớm nhất trong tháng này hoàn chỉnh báo cáo đánh giá chung. Bên cạnh đó, tôi cũng yêu cầu các tỉnh rà soát lại hết để báo cáo Thủ tướng Chính phủ và sẽ có các biện pháp tiếp theo, nhưng biện pháp đầu tiên là tập trung yêu cầu tất cả các đơn vị liên quan khắc phục ngay. Còn trách nhiệm cụ thể thì tổ tư vấn sẽ làm rất kỹ để phát hiện nguyên nhân tại sao xảy ra tình trạng này để có báo cáo Thủ tướng tiếp tục có những biện pháp chỉ đạo trong thời gian tới.

Đối với câu hỏi về một số thông tin thị trường phản ánh không đúng bản chất của chất lượng hàng hóa Việt Nam, có tính chất bôi nhọ đang đặt ra với chúng ta. Cụ thể là hình ảnh con cá tra vừa qua bị một số đài, phương tiện ở châu Âu thông tin không đúng về sự thật. Đây chúng ta cũng nêu lên một vấn đề trong hội nhập là phải chuẩn bị mọi phương án, trong đó có cả phương án chống lại những hành động phi thương mại.

Vừa qua, sau khi xảy ra tình hình đó thì bộ đã làm việc cụ thể với Hiệp hội ngành hàng cá tra, Hiệp hội thủy sản của Việt Nam đưa ra biện pháp đấu tranh cụ thể và vừa qua, mời các hãng đại diện chính thức sang Việt Nam, trong đó có cả các hãng của Pháp trực tiếp đi cơ sở của chúng ta, hình ảnh của chúng tôi cụ thể như thế, các ông đăng không đúng phải có trách nhiệm đính chính, tuyên truyền cho đúng bản chất sản xuất hàng hóa của Việt Nam. Đây là việc vừa qua bộ đang làm và tiến tới phải tiếp tục các biện pháp khác chứ không chỉ có biện pháp tuyên truyền này.

Trong việc xuất nhập khẩu, đặc biệt là khâu xuất khẩu chúng ta phải quản lý chặt chẽ. Trong báo cáo vừa qua về giám sát chất lượng an toàn thực phẩm, tỷ lệ hàng xuất đi phải nhập trở lại Việt Nam rất thấp. Tất nhiên, các thị trường khác tôi không nói, nhưng các thị trường chính thức, bởi vì yêu cầu của họ rất cao, rất khắt khe, nếu có lẩn trốn cũng không được. Biện pháp của chúng ta kiên quyết xử lý theo tinh thần nếu không được không thể cho làm thực phẩm, đó là nguyên tắc chung. Thông qua những việc này bộ đang triển khai tăng cường hợp tác năng lực của các cơ quan giám sát, tăng cường trang thiết bị, quy trình đồng nhất với phía bạn để kiểm soát, khi sang bạn hạn chế tối đa những trường hợp đó xảy ra.

Về mặt nước nuôi trồng thủy sản. Đúng là chúng ta đang có hiện tượng này, tiềm năng sản xuất, đối tượng thủy sản của chúng ta còn, tuy nhiên nếu không quản lý chặt chẽ thì tự ta phá hủy môi trường của ta. Ví dụ toàn bộ dải ven biển của chúng ta là 150 nghìn ha, trong chương trình phát triển con tôm chỉ lựa chọn 15.000, không thể tràn lan được. Bài học nhãn tiền của các tỉnh Nam miền Trung khi phát triển mà không quản lý được là tự đánh hỏng môi trường, chúng ta không đánh đổi môi trường. Do vậy, tất cả khu vực này khi quy hoạch phải tập trung, phải xử lý được môi trường, phải có chuỗi thì mới thực hiện triển khai.

Vừa qua Hà Tĩnh trong tổng số hơn 4.000 mới dám làm 2.000, phải rà soát kỹ, hiện nay đã phát triển được 500 ha. Đây là những mô hình chúng ta phải thực hiện đúng như vậy, nếu không toàn bộ miền Trung dễ bị tổn thương, kể cả mực nước ngầm, kể cả sóng lan tỏa sang các lĩnh vực khác. Chúng ta không thể vì phát triển sản xuất mà ảnh hưởng đến du lịch, đến nước ngầm. Đây là nguyên tắc của tái cơ cấu vùng này chúng ta phải đặt ra. Không ai hết, trước mắt đề nghị các tỉnh, thành thực hiện nghiêm để chúng ta quản lý chặt chẽ, từng bước đưa vào quỹ đạo sản xuất một cách bền vững.

Khu vực neo đậu, hiện nay trong chủ trương phát triển chung đã có một đội tàu có công suất khai thác với năng lực phù hợp với nguồn tài nguyên của chúng ta ở mức như hiện nay. Nhưng hiện nay khó khăn nhất là thiết chế hạ tầng trên bờ, khu neo đậu, cảng cá, khu tránh trú bão chúng ta có quy hoạch rồi nhưng nguồn lực chưa có, do đó dẫn đến hiện nay như đại biểu đưa số liệu là hoàn toàn chính xác. Có những mặt chúng ta được 30%, 40%, có những mặt chỉ được 30%, vấn đề này là đúng. Bộ cũng đưa chỗ này vào chương trình trung hạn trình lên nhưng trong bức tranh chung hiện nay chúng ta phải thực hiện một nguyên tắc cơ bản là không đưa trần nợ công lên thành ra chỗ này Bộ sẽ bàn cùng các tỉnh để chúng ta tiếp tục có kiến giải như thế nào. Vấn đề này cũng trông chờ vào đại biểu Quốc hội chúng ta cho thêm ý kiến, vì tất cả các nhiệm vụ bây giờ đều rất bức thiết nhưng không vì bức thiết gì mà anh phá trần nợ công là không được. Đây cũng là một cái khó khăn chúng ta sẽ cùng chia sẻ tìm ra hướng mới. Ví dụ như PPP chẳng hạn, ví dụ nhiều hình thức cùng đầu tư chẳng hạn thì chúng ta cùng bàn thêm chỗ này. Tôi xin hết ý kiến.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương - Quảng Bình

Nhiều lĩnh vực thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gây bức xúc cho cử tri cũng như đại biểu Quốc hội trong lĩnh vực nông nghiệp trong đánh bắt, nuôi trồng thủy sản. Có đại biểu cho là bài ca muôn thuở, không cần cấp phép. Nhưng trong trả lời của Bộ trưởng, Bộ trưởng có nhận khuyết điểm. Riêng trong báo cáo trả lời chất vấn của Bộ trưởng nêu 4 nguyên nhân, nhưng không có nguyên nhân nào thuộc về Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Trong đó có nói nguyên nhân do hội nhập, nhưng trong giải pháp lại đưa ra giải pháp hội nhập. Đề nghị Bộ trưởng cho biết làm thế nào để đồng nhất giữa văn bản và ý kiến trả lời của Bộ trưởng để nâng cao hiệu quả thực hiện trong thời gian tới.

Câu hỏi thứ hai, chương trình liên kết 4 nhà trong nông nghiệp đã thực hiện 15 năm. Đây được coi là một chủ trương đúng đắn, là đòn bẩy để phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện còn nhiều lỏng lẻo và hiệu quả chưa cao. Đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ trưởng trong vấn đề này và giải pháp sắp tới như thế nào?

Đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh - Bình Thuận

Thời gian qua hoạt động giã cào bay trái tuyến thường xuyên xảy ra trên vùng biển của nhiều địa phương ở ven biển, trong đó nổi lên là tỉnh Bình Thuận và có không ít tàu ngoại tỉnh vi phạm, vừa làm cạn kiệt tài nguyên, nguồn lợi thủy sản vừa gây hư hỏng, mất mát ngư lưới cụ của nghề khai thác gần bờ đã gây ra những mâu thuẫn, bức xúc trong ngư dân. Mặc dù Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận cũng đã triển khai nhiều giải pháp đạt kết quả nhưng vẫn còn xảy ra rất phức tạp và gây ra những phản ứng gay gắt cho ngư dân. Ủy ban nhân dân tỉnh cũng có văn bản gửi bộ để kiến nghị một số vấn đề cần có sự chỉ đạo thống nhất chung trong cả nước. Đề nghị Bộ trưởng cho biết các giải pháp xử lý có hiệu quả với tình hình nêu trên.

Ông Nguyễn Xuân Cường - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT

Vấn đề của đại biểu Phương đoàn Quảng Bình chúng tôi xin rút kinh nghiệm chỗ này để làm sao khi thể hiện được rõ trách nhiệm những khâu nào mình yếu nhất thì phải đưa ra giải pháp cụ thể, tránh viết không rõ thì hành động sau này không được thực hiện đúng theo định hướng đó.

Đối với đại biểu Nguyễn Ngọc Phương đoàn Quảng Bình, về liên kết 4 nhà, làm thế nào để thực hiện tốt liên kết 4 nhà. Hiện nay, mục tiêu liên kết 4 nhà đang là một trong những giải pháp để làm sao đưa được khoa học, công nghệ vào, đưa được trình độ tổ chức quản lý cũng như khả năng đầu tư của doanh nghiệp vào kết hợp với quản lý tốt hơn, kết hợp, gắn kết với đất đai của nông dân thành một chuỗi sản xuất thì đúng là vừa qua chúng ta đang triển khai, có những nơi làm tốt, có những nơi làm chưa tốt. Ví dụ, nhãn lồng Hưng Yên vừa rồi các hợp tác xã liên kết các nhà khoa học giải quyết rất tốt câu chuyện ra hoa trái vụ hoặc xử lý ứng phó biến đổi mưa trái vụ vừa qua, sự kết hợp đó là rất tốt.

Trong lĩnh vực ngành hàng con tôm hiện nay liên kết giữa các nhà khoa học của chúng ta với các doanh nghiệp để giải quyết con tôm giống, đặc biệt con tôm sú hiện nay hoặc ở An Giang, các nhà khoa học với doanh nghiệp, với chính quyền hiện nay đang làm cá tra. Tôi nghĩ, tổng thể chúng ta chưa đạt được yêu cầu mong muốn nhưng ở các quy mô, các dạng hình, các vùng miền, các đối tượng đều có các mô hình nên sau đây bộ cần tổng kết lại chỗ này để đưa ra giải pháp thúc đẩy những hình thức liên kết có hiệu quả đồng thời rà soát những gì về cơ chế mà chưa khuyến khích được đều phối hợp với Bộ Khoa học, Công nghệ, các đơn vị liên quan để chúng ta tiếp tục tháo gỡ. Đối với đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé của Kiên Giang có hỏi thêm câu hỏi làm sao cố gắng giữ chân được các nhà doanh nghiệp. Năm vừa qua chúng ta có một tín hiệu vui tức là số doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp tăng, đặc biệt có nhiều doanh nghiệp lớn tuy nhiên về tỷ lệ so với chung 3 khu vực kinh tế thì đây vẫn là thấp nhất.

Việc các doanh nghiệp chưa vào nhiều có nhiều nguyên nhân nhưng tóm lại có 2 nguyên nhân chính. Một là chính sách hấp dẫn để vào dạng hình này là chưa đủ thuyết phục, chưa đủ hấp dẫn. Trên tinh thần lần này Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các bộ liên ngành liên quan chỉnh sửa ngay cái 210. Hiện nay đã qua nhiều vòng Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đang chỉ đạo cố gắng sẽ trình được Chính phủ trong tháng 9. Kỳ này sửa với tinh thần những gì cần tháo gỡ phải tháo gỡ thực sự, cố gắng tính khả thi khi ban hành chính sách là đúng.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp hiện nay vướng là chùm chính sách về đất đai, khi vào yêu cầu phải có đất đai, tạo điều kiện về đất đai. Hiện nay theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhất là Bộ Tài nguyên và Môi trường cơ quan quản lý đã tổng hợp 6 nhóm vấn đề. Theo tinh thần chỉ đạo của trung ương, hiện nay Ban kinh tế Trung ương đang chỉ đạo chuẩn bị 10 năm tổng kết cái 19. Trên cơ sở đó chúng ta có đầy đủ những cơ sở thực tiễn, đầy đủ cơ sở về tình hình cụ thể để chúng ta có kiến nghị kỳ này từ chủ trương cho đến những nội hàm để có thể kiến nghị chỉnh sửa những nội dung gì đó ở trong nghị định, trong luật cần phải chỉnh sửa để tạo điều kiện phù hợp, đủ sức hấp dẫn doanh nghiệp vào để cùng liên kết với dân thành vùng sản xuất.

Đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh ở Bình Thuận nêu, chúng tôi hoàn toàn đồng tình, trong các tài nguyên biển của chúng ta thì đới bờ hiện nay cạn kiệt nhất, những năm vừa qua chủ yếu các phương tiện nhỏ cộng với đó là việc sử dụng những phương tiện đánh bắt không hợp lý, mang tính chất hủy diệt cạn kiệt. Vấn đề này chúng tôi hoàn toàn đồng tình, vừa qua bộ đã có các văn bản chỉ đạo. Tuy nhiên, hiệu lực đến nay vì một nghề cá nhân dân, do đó chúng ta phải đồng lòng cùng tất cả từ tuyên truyền, giáo dục bởi người dân phải sinh sống, chưa có tàu to thì phải đánh bắt ven bờ. Vấn đề này là một giải pháp tổng thể, không chỉ tuyên truyền mà còn tái cơ cấu. Nếu không làm việc đó thì phải làm việc khác. Làm việc khác thì phải xây dựng tập hợp lại các nhóm giải pháp cụ thể, người dân không thể một sớm, một chiều được. Chúng tôi đồng tình chỗ này tiếp tục phối hợp giữa bộ với tỉnh tuyên truyền mạnh hơn nữa, kể cả chính sách. Cơ cấu kỳ này tàu không hướng vào đới ven bờ vì nó cạn kiệt.

Thứ hai là tập trung những vùng khoanh dưỡng, bảo vệ những vùng đó ta phải tích cực tăng cường công tác kiểm ngư để giám sát những chuyện đó thì chúng tôi đồng tình cao, nhất là hiện nay Bình Thuận dành một phần dải bờ biển để chúng ta phát triển dịch vụ du lịch. Đây cũng là một hướng trọng điểm của chúng ta, rất cần được ưu tiên.

Đại biểu Đặng Hoài Tân - Bình Định

Qua trả lời của đồng chí Bộ trưởng, tôi đồng ý tỉnh sẽ thực hiện các trách nhiệm có liên quan như ý kiến đồng chí Bộ trưởng đã nêu và hiện là tỉnh đang thực hiện như vậy. Nhưng ở đây tôi muốn hỏi trách nhiệm của Bộ trưởng ở đâu trong việc để xảy ra tình trạng trên, khi các cơ sở đóng tàu thì do bộ giới thiệu, sản phẩm đóng tàu ra thì trung tâm đăng kiểm tàu cá trực thuộc Tổng cục Thủy sản kiểm định chất lượng. Tổng cục Thủy sản cũng trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Ông Nguyễn Xuân Cường - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT

Tôi xin phép trả lời ý kiến của đại biểu Tân đoàn Bình Định.

Một là hiện nay chúng ta thống nhất các biện pháp trước mắt như vậy, khắc phục ngay để cho các tàu sớm đưa vào hoạt động vì hiện nay đang là mùa khai thác tốt. Còn sau khi tổ thẩm định chúng ta làm rõ các vấn đề thì có các bước tiếp theo, cơ quan nào sai, cá nhân nào sai, chịu trách nhiệm đến đâu, liều lượng thế nào là chúng ta phải làm kiên quyết chỗ này. Không phải vì số tàu này mà ảnh hưởng cả một chủ trương, chính sách lớn của chúng ta, kể cả thuộc phần của bộ, chỗ nào sai là bộ phải chịu trách nhiệm. Tiếp tới sau khi chúng ta có kết quả đó sẽ có bước tiếp theo.

Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân - TP Cần Thơ

Tôi xin được tranh luận nội dung sau: Đại biểu Nguyễn Chiến, đoàn Hà Nội sáng nay có đặt vấn đề về vùng sản xuất nông nghiệp môi trường bị ô nhiễm chất Asen và chất chì. Bộ trưởng trả lời cũng đánh giá nhiều dòng sông, nhất là dòng sông chảy quanh thành phố bị ô nhiễm. Tôi thấy những đánh giá chung chung mà thiếu các dữ liệu cụ thể có thể dẫn đến người tiêu dùng lo lắng, nhất là khi các thị trường nhập khẩu viện cớ này sẽ không nhập sản phẩm của Việt Nam. Việc này đã từng xảy ra đối với ngành hàng cá tra cách đây hơn 5 năm. Đây là vấn đề mang tính nhạy cảm và truyền thông nhanh nên tôi xin đề nghị có thể đánh giá thì cần cụ thể, rõ ràng hơn hoặc tránh những nhận định chung chung như vậy thì rất nhạy cảm và khó lường. Do vậy, đề nghị Bộ trưởng quan tâm đến vấn đề này.

Đại biểu Trương Minh Hoàng - Cà Mau

Nguồn lợi thủy sản ngày càng cạn kiệt là câu thường nói trong các văn bản nghị quyết đánh giá về trữ lượng ngoài biển. Với vai trò của mình, Bộ trưởng làm gì để chúng ta đánh giá cụ thể về cạn kiệt đến đâu, từ đó đưa ra bảo tồn, bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản, quản lý và khai thác có hiệu quả nguồn lợi thủy sản Việt Nam.

Nguyễn Thị Kim Ngân - Chủ tịch Quốc hội

Kính thưa Quốc hội,

Hiện nay còn 22 đại biểu nữa, vì quá nhiều so với quỹ thời gian của chúng ta. Tôi xin phép được kết thúc phần chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng ở đây. Tất cả những ý kiến đặt câu hỏi chất vấn, chúng ta sẽ tiếp tục gửi cho Tổng thư ký để được trả lời bằng văn bản.

Sáng nay chúng ta đã chất vấn và được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trả lời chất vấn. Lĩnh vực chúng ta thực hiện chất vấn sáng nay là một lĩnh vực đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế của nước ta. Lĩnh vực này đã được Quốc hội nhiều lần quan tâm giám sát, chất vấn và ban hành nhiều nghị quyết nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả, với mong muốn tiếp tục có những giải pháp đột phá, tạo sự chuyển biến rõ nét hơn trong thời gian tới. Tại kỳ họp này Quốc hội dành phiên chất vấn đầu tiên đối với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thể hiện sự quan trọng và sự quan tâm của cử tri đối với lĩnh vực này.

Tại phiên chất vấn đã có 43 đại biểu đặt câu hỏi và được trả lời trực tiếp thì con số ít hơn. Bên cạnh 43 ý kiến đặt câu hỏi, có 11 đại biểu đã tranh luận lại, còn một đại biểu đưa biển lên nhưng không còn thời gian để mời. Có 29 đại biểu Quốc hội đăng ký, nhưng chưa được mời chất vấn, như tôi đã nói xin gửi câu hỏi tới Ban thư ký. Cùng với những vấn đề được trả lời đã giải đáp thỏa đáng hay chưa thỏa đáng, những đại biểu tiếp tục gửi văn bản tới. Đề nghị Bộ trưởng sẽ trả lời bằng văn bản gửi trực tiếp cho các đại biểu Quốc hội và gửi cho Ủy ban thường vụ Quốc hội để tiếp tục tổng hợp, theo dõi và đăng trên cổng thông tin điện tử của Quốc hội.

Cùng với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng được giao phụ trách lĩnh vực này cùng với Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh đã tham gia trả lời những nội dung có liên quan. Đây là lần đầu tiên Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường trả lời chất vấn. Bộ trưởng cũng đã tham gia trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 2 và đã có một số lần tham gia báo cáo giải trình trước Quốc hội về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Mặc dù thời gian nhận nhiệm vụ chỉ mới 11 tháng nhưng Bộ trưởng đã nắm chắc tình hình, nắm rõ thực trạng những vấn đề bức xúc thuộc lĩnh vực mình quản lý và đã trả lời thẳng thắn, ngắn gọn, nhận trách nhiệm và làm rõ các vấn đề được đại biểu Quốc hội nêu cũng như đề ra hướng khắc phục của ngành trong thời gian tới. Không khí chung của hội trường thì đoàn Chủ tịch thấy nhiều đại biểu tỏ vẻ hài lòng. Tuy nhiên, cũng còn có 12 đại biểu đưa biển lên để tranh luận tức là thấy câu trả lời chưa thỏa đáng và cũng còn một số đại biểu cho rằng câu trả lời chưa nói rõ hết ý đại biểu Quốc hội hỏi. Một số nội dung cũng chưa rõ giải pháp đột phá và hướng khắc phục thuộc trách nhiệm của bộ. Về phía người hỏi, có đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi còn dài, còn thiên về phân tích thông tin tình hình. Đánh giá chung phiên chất vấn và trả lời chất vấn sáng nay là sôi nổi, thẳng thắn, tranh luận mang tính xây dựng và đạt yêu cầu đề ra.

Qua xem xét báo cáo và phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng cho thấy thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, sự chủ động tích cực của ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn thì lĩnh vực nông nghiệp đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp đã có sự chuyển dịch tích cực. Một số mặt hàng nông sản đã có giá trị cao và có thương hiệu trên thị trường, chẳng những trong nội địa mà còn trên thế giới. Kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn từng bước được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn nổi lên nhiều tồn tại, hạn chế đã được nhiều đại biểu Quốc hội đề cập.

Cụ thể, quá trình cơ cấu diễn ra chậm, tăng trưởng chưa đạt yêu cầu so với nghị quyết của Quốc hội, công tác quản lý nhà nước, quy hoạch, kế hoạch, dự báo thị trường còn yếu. Các khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ chưa đồng bộ, còn bị động. Vấn đề quản lý đất nông, lâm trường, mô hình kinh tế hợp tác xã nông nghiệp, hợp tác xã công nông, vấn đề bảo vệ phát triển rừng, vấn đề quản lý và bảo vệ nguồn nước, vấn đề quản lý đầu vào của sản phẩm nông nghiệp, như vật tư, phân bón chưa hiệu quả, khâu giống, cây con được quan tâm nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu của nền nông nghiệp hàng hóa theo hướng hiện đại, chưa xây dựng được thương hiệu mạnh cho hàng hóa nông sản Việt Nam. Công tác quản lý hàng hóa nông sản tạm nhập, tái xuất còn chưa được kiểm soát chặt chẽ. Khả năng cạnh tranh sản phẩm nông nghiệp thấp, ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế.

Việc đổi mới phát triển các hình thức tổ chức sản xuất còn chậm, liên kết 4 nhà chưa có hiệu quả cao, chưa có giải pháp đột phá, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực sản xuất chế biến nông nghiệp. Thu nhập và đời sống của người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn, rủi ro. Công tác quản lý nuôi trồng, khai thác thủy sản còn nhiều bất cập, trong đó có những hạn chế trong chương trình đóng tàu vỏ thép theo Nghị định 67. Những tồn tại hạn chế này đề nghị Chính phủ, Bộ trưởng quan tâm, tiếp tục chỉ đạo thực hiện quyết liệt bằng các giải pháp có hiệu quả để khắc phục tập trung vào một số vấn đề sau đây:

Tiếp tục thực hiện đầy đủ, kịp thời và có hiệu quả các nghị quyết của Trung ương, của Quốc hội, của Chính phủ về lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Triển khai tốt việc rà soát hoàn thiện quy hoạch phát triển nông nghiệp, khắc phục cơ bản những khó khăn của ngành gắn với việc tái cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Trong năm 2017 trình Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch và có lộ trình cụ thể để cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2017 - 2020. Tập trung các giải pháp về hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường nghiên cứu chuyển giao và ứng dụng khoa học, công nghệ. Đổi mới phát triển các hình thức tổ chức sản xuất. Hoàn thành việc hướng dẫn Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương triển khai thực hiện Quyết định 678 của Thủ tướng về bộ tiêu chí theo dõi đánh giá thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp đến năm 2020.

Có giải pháp để tạo sự chuyển biến rõ nét về tổ chức lại sản xuất, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Tiếp tục nghiên cứu ban hành cơ chế để hỗ trợ liên kết 4 nhà trong sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, có chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển mạnh khâu chế biến, nhất là chế biến sâu. Làm tốt công tác nghiên cứu bảo tồn, nghiên cứu phát triển giống bản địa. Tăng cường bảo vệ, bảo đảm môi trường đất, môi trường nước cho sản xuất nông nghiệp, cho phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao đáp ứng yêu cầu trong nước và nước ngoài. Phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành để mở rộng thị trường ngoài nước, củng cố và giữ vững phát triển thị trường trong nước.

Trong năm 2017, hoàn thành chuyển giao chức năng quản lý phân bón từ Bộ công thương sang Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, làm tốt công tác quản lý, tổ chức sản xuất, vật tư đầu vào phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, trong đó có việc ban hành nghị định về quản lý phân bón, quy định về thuốc bảo vệ thực vật. Phối hợp với các bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ ban hành quy định và có các biện pháp xử lý nghiêm các sai phạm trọng quản lý vật tư nông nghiệp.

Cuối cùng là tăng cường công tác điều tra, nghiên cứu nguồn lợi thủy sản, rà soát các quy định, chế tài xử lý vi phạm, đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm, kịp thời các hoạt động khai thác thủy sản vi phạm pháp luật. Tăng cường phối hợp giữa bộ và các địa phương trong quản lý, khai thác nguồn lợi thủy sản, tổ chức tổng kết, đánh giá hiệu quả việc thực hiện Nghị định 67 và có giải pháp khắc phục kịp thời những mặt còn tồn tại, hạn chế trong thời gian vừa qua.

Trên đây, tôi tóm tắt kết luận đối với phần chất vấn, trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và phần nghiên cứu để đưa vào nghị quyết chất vấn thì sẽ được xem xét để thể hiện đầy đủ hơn theo yêu cầu của nhiều đại biểu Quốc hội.

Xem toàn văn phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ NN và PTNT tại đây

Thích, chia sẻ và bình luận bài viết này
Share on Facebook
Bình luận bài viết trang www.vasep.com.vn
gửi bài viết trang www.vasep.com.vn cho bạn bè
Nhấn
Để nhận tin tức mới nhất, nóng
nhất về ngành Thủy sản Việt Nam.
-- Kết bạn với VASEP trên Facebook --
    BÌNH LUẬN
Share on Facebook  Share on TwitterShare on GoogleShare on Buzz
Trang thông tin điện tử của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)
Cơ quan Chủ quản: Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)
Trụ sở: Số 218 đường Nguyễn Quý Cảnh, KĐT An Phú-An Khánh, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcmcity@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu - Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
16346
69026063
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
Đề nghị ghi rõ nguồn www.vasep.com.vn khi sử dụng thông tin từ trang này.
Quay lại bản mobile